Z dniem wejścia Polski do Unii Europejskiej,
przedsiębiorcy zagraniczni z państw członkowskich nie muszą
uzyskiwać zezwoleń na wykonywanie transportu drogowego osób oraz
rzeczy na terytorium Polski. Nadal jednak obowiązek uzyskiwania
stosownych zezwoleń będzie dotyczył przewoźników pochodzących
z krajów innych niż państwa członkowskie UE. Znowelizowana ustawa
o transporcie drogowym nakazuje przewoźnikom legitymowanie się
tzw. licencją (licencję taką wydaje Biuro Obsługi
Transportu Międzynarodowego, BOTM). Wymóg posiadania licencji dotyczy wszystkich
przewoźników (zajmujących się zarówno krajowym, jak i międzynarodowym
transportem), z wyjątkiem wykonujących przewóz drogowy pojazdami
samochodowymi:
- o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony;
- przeznaczonymi do przewozu nie więcej niż 8 osób, przy przewozie
niezarobkowym.
Po 1 maja 2004 roku przedsiębiorców, którzy chcą zajmować się
drogowym transportem międzynarodowym w UE, obowiązuje
tzw. licencja wspólnotowa. Wydawana ona będzie
po spełnieniu określonych wymogów. Wymagania te pokrywają się
z warunkami otrzymania krajowej licencji. Wszyscy przedsiębiorcy,
którzy uzyskali krajową licencję na międzynarodowy transport drogowy,
mogą otrzymać licencję wspólnotową. Wnioski o wydanie licencji
wspólnotowej będzie można składać najprawdopodobniej od marca
2004 roku. Licencja bedzie wydawana na 5 lat, a jej szacunkowy
koszt (obejmujący tylko koszty administracyjne) to ok. 100 PLN.
Dokładne informacje powinny być znane w ciągu kilku miesięcy,
ponieważ nowelizacja ustawy o transporcie drogowym jest obecnie
w toku prac parlamentarnych.
Krajowej licencji na międzynarodowy transport drogowy
udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy
niż 50 lat. Warunki otrzymania licencji:
- członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające
spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy
- osoby prowadzące działalność gospodarczą, muszą spełniać wymogi
dobrej reputacji (licencja nie zostanie wydana, jeżeli
osoba taka została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa
umyślne: karne, skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji,
mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie
środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym
wykonywania zawodu lub osoba taka została uznana za niezdolnego
do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego na podstawie odrębnych
przepisów);
- przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem musi
legitymować się certyfikatem kompetencji zawodowych
(wydaje je Instytut Transportu Drogowego);
- osoba starająca się o licencję musi posiadać zabezpieczenie
w postaci: środków pieniężnych dostępnych przez okres
posiadania licencji, poręczeń albo gwarancji bankowych, poręczeń
osób fizycznych lub prawnych, obligacji państwowych, zastawu na
papierach wartościowych gwarantowanych przez Skarb Państwa, gwarancji
ubezpieczeniowych, polis ubezpieczeniowych autocasco lub weksli
w wysokości: na pierwszy pojazd samochodowy przeznaczony
do transportu drogowego - 3 000 euro w 2002 r., 6 000 euro w 2003
r., 9.000 euro od 2004 r., na każdy następny pojazd samochodowy
- 1 000 euro w 2002 r., 2 000 euro w 2003 r., 5 000 euro od 2004
r.;
- przedsiębiorca sam wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę
kierowcy muszą posiadać świadectwa kwalifikacji
określone przepisami prawa o ruchu drogowym oraz nie mogą być
skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko
bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów
lub ochronie środowiska,
- przedsiębiorca musi posiadać tytuł prawny do dysponowania
pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania
techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi
transport drogowy ma być wykonywany.
Licencja krajowa wydawana jest na wniosek przedsiębiorcy, wniosek
taki powinien zawierać:
- oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres,
- numer w rejestrze przedsiębiorców,
- określenie rodzaju, zakresu i obszaru wykonywania transportu
drogowego,
- rodzaj i liczbę pojazdów samochodowych, którymi dysponuje przedsiębiorca
ubiegający się o udzielenie licencji,
- czas, na jaki licencja ma być udzielona,
- do wniosku należy dołączyć również: odpis z rejestru przedsiębiorców,
kserokopię zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacji statystycznej
(REGON), kserokopię zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacji
podatkowej (NIP), certyfikat kompetencji zawodowych, zaświadczenie
z rejestru skazanych stwierdzające niekaralność wnioskodawców,
dokumenty potwierdzające posiadanie zabezpieczenia, oświadczenie
o zamiarze zatrudnienia kierowców posiadających świadectwa kwalifikacji
określone przepisami prawa o ruchu drogowym oraz potwierdzające,
że nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa
umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności
dokumentów lub ochronie środowiska, wykaz pojazdów samochodowych
wraz z urzędowo potwierdzonymi kopiami dowodów rejestracyjnych,
a w przypadku gdy przedsiębiorca nie jest właścicielem tych pojazdów,
również dokument stwierdzający prawo do dysponowania nimi, oświadczenie
o aktualności podstawy prawnej.
Licencja krajowa może być cofnięta, jeżeli:
- wydano prawomocne orzeczenie zakazujące przedsiębiorcy wykonywania
działalności gospodarczej objętej licencją;
- przedsiębiorca nie podjął działalności objętej licencją w ciągu
6 miesięcy od dnia jej wydania, pomimo wezwania organu licencyjnego
do jej podjęcia;
- jeżeli jej posiadacz: rażąco naruszył warunki określone w licencji
lub inne warunki wykonywania działalności objętej licencją określone
przepisami prawa, odstąpił licencję osobie trzeciej, zaprzestał
wykonywania działalności gospodarczej objętej licencją, a w szczególności
nie wykonuje, na skutek okoliczności zależnych od niego, transportu
drogowego co najmniej przez 6 miesięcy;
- oraz jeżeli jej posiadacz: nie przedłożył w wyznaczonym terminie
informacji i dokumentów, rażąco lub wielokrotnie narusza przepisy
w zakresie dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiaru pojazdu,
zalega w regulowaniu stwierdzonych decyzją ostateczną lub prawomocnym
orzeczeniem zobowiązań (celnych, podatkowych lub innych zobowiązań
na rzecz Skarbu Państwa z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej
w zakresie transportu drogowego lub wobec kontrahenta), samowolnie
zmienia wskazania urządzeń pomiarowo-kontrolnych zainstalowanych
w pojeździe.
Licencje wspólnotowe które obowiązują od 1 maja 2004 roku
będą jednymi z podstawowych, jakie musi posiadać firma wykonująca
usługi transportowe w Unii Europejskiej. Teoretycznie nikt, kto
1 maja 2004 roku nie będzie posiadał nowego dokumentu, nie będzie
miał prawa świadczenia usług transportowych w krajach UE.
W celu ułatwienia obsługi klientów BOTM (Biuro Obsługi Transportu
Międzynarodowego) zdecydowało, że przedsiębiorcy będą mogli wystąpić
o nową licencję jedynie korespondencyjnie. Więcej informacji można
uzyskać pod adresem internetowym (www.botm.gov.pl)
lub numerem telefonu BOTM (0 prefiks 22 572-97-17 lub 572-97-34).
Szacunkowy koszt licencji krajowej w transporcie towarów waha
się w granicach od 400 do 15 000 PLN (w zależności od masy całkowitej
pojazdu i rodzaju licencji: na przewozy krajowe czy międzynarodowe),
w transporcie osób wynosi od 300 do 14 000 PLN (w zależności od
tego, czy jest to samochód osobowy czy autobus oraz czy są to
przewozy krajowe czy międzynarodowe). Szacunkowe koszty licencji
wspólnotowej to kwota ok. 100 PLN.