Słownik podstawowych terminów branżowych

Antystatyki - substancje, których dodatek zapobiega elektryzowaniu się powierzchni tworzywa.

Barwniki - barwne substancje organiczne, rozpuszczalne w danym polimerze z przeznaczeniem do otrzymania barwnych, przezroczystych tworzyw.

Formowanie - proces nadawania kształtu tworzywom sztucznym w półwyrób lub wyrób końcowy, dowolną metodą przetwórczą przy użyciu odpowiedniej formy.

Formowanie wtryskowe - metoda formowania kształtek z uplastycznionego w cylindrze tworzywa sztucznego przez wtryśnięcie go do gniazda formy.

Gospodarowanie odpadami - przez to zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów, w tym również nadzór nad takimi działaniami oraz nad miejscami unieszkodliwiania odpadów.

Kalandrowanie - proces ciągłego kształtowania pasma (taśmy) o regulowanej grubości przez przepuszczanie uplastycznionego tworzywa termoplastycznego między dwoma lub większą ilością walców napędzanych przez odrębne silniki z regulowanymi obrotami.

Klejenie - (w przetwórstwie tworzyw sztucznych) proces polegający na łączeniu powierzchni tworzyw sztucznych za pomocą klejów, rozpuszczalników lub roztworów tych tworzyw.

Napełniacze - związki chemiczne zarówno nieorganiczne (talk, kreda, ziemia okrzemkowa, proszki metali i inne), jak i organiczne (celuloza, mączka drzewna, tkaniny itp.), które zmieszane z określonym polimerem poprawiają jego niektóre właściwości użytkowe, a równocześnie często obniżają cenę gotowego tworzywa.

Obróbka skrawaniem - (w przetwórstwie tworzyw sztucznych) obróbka polegająca na usunięciu niepotrzebnego naddatku materiału z materiału wyjściowego w celu uzyskania wyrobu o żądanym kształcie.

Odpady - oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku Nr 1 do ustawy o odpadach (Dz. U. z 2001r. Nr 62 poz. 628 z późn. zm.), które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć, lub do których usunięcia został zobowiązany.

Odpady opakowaniowe - wszystkie opakowania, w tym opakowania wielokrotnego użytku wycofane z ponownego użycia, stanowiące odpady, z wyjątkiem odpadów powstających w procesie produkcji opakowań.

Odzysk - wszelkie działania, niestwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania.

Opakowania - (zgodnie z dyrektywą 94/62/EC) oznaczają wszystkie wyroby wykonane z jakichkolwiek materiałów, przeznaczone do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania i prezentacji wszelkich towarów, od surowców do produktów przetworzonych, od producenta do użytkownika lub konsumenta. Wyroby "nie zwrotne" przeznaczone do tych samych celów uważa się również za opakowania. Dyrektywa rozróżnia trzy rodzaje opakowań:
- opakowania handlowe lub opakowania podstawowe tj. mające stanowić towar jednostkowy, sprzedawany użytkownikowi końcowemu lub konsumentowi w miejscu zakupu;
- opakowania zbiorcze lub opakowania drugorzędne tj. stanowiące w miejscu zakupu zestaw określonej liczby towarów jednostkowych, niezależnie od tego czy są one sprzedawane w takiej postaci użytkownikowi końcowemu czy konsumentowi, czy też służą zaopatrywaniu punktów sprzedaży; można je zdjąć ze sprzedawanego produktu bez naruszania jego cech;
- opakowania transportowe lub opakowania trzeciorzędne tj. mające ułatwić przenoszenie i transport pewnej liczby towarów jednostkowych lub opakowań zbiorczych, zapobiegając powstaniu uszkodzeń przy przenoszeniu i transporcie. Opakowanie transportowe nie obejmuje kontenerów do transportu drogowego, kolejowego, wodnego i lotniczego.

Opłata produktowa - opłata obliczana i wpłacana za opakowania w przypadku wprowadzenia na rynek krajowy produktów w tych opakowaniach.

Pigmenty - barwne substancje chemiczne, nierozpuszczalne w polimerze, które nadają barwę otrzymanemu tworzywu, a równocześnie czynią go nieprzeźroczystym.

Plastyfikatory (in. zmiękczacze) - substancje, które rozpuszczają częściowo polimer z utworzeniem roztworu koloidalnego, który przechodzi w stały żel charakteryzujący się dobrymi właściwościami elastoplastycznymi.
Prasowanie przetłoczne - proces formowania tworzywa termoutwardzalnego polegający na przetłoczeniu go z podgrzanej komory przetłocznej do gniazda zamkniętej formy, ogrzanej do temperatury utwardzania.

Recykling - oznacza powtórne przetwarzanie materiałów odpadowych w procesach produkcyjnych w celu uzyskania materiałów o przeznaczeniu pierwotnym lub o innym przeznaczeniu, w tym recykling organiczny, z wyjątkiem odzysku energii.

Recykling organiczny - oznacza obróbkę tlenową (kompostowanie) lub beztlenową (biometanizacja) tej części odpadów opakowaniowych, która ulega rozkładowi biologicznemu w kontrolowanych warunkach przy wykorzystaniu mikroorganizmów, w wyniku której powstają osady organiczne lub metan. Składowanie na składowisku odpadów nie jest traktowane jako forma recyklingu organicznego.

Stabilizatory - substancje, które wprowadzone do tworzywa zwiększają jego odporność na określone czynniki, takie jak temperatura, oddziaływanie promieni ultrafioletowych i inne. Tworzywa stabilizowane charakteryzują się zwiększoną odpornością na starzenie.

Termiczne przekształcanie odpadów - rozumie się przez to procesy utleniania odpadów, w tym spalania, zgazowywania, lub rozkładu odpadów, w tym rozkładu pirolitycznego, prowadzone w przeznaczonych do tego instalacjach lub urządzeniach; recykling organiczny nie jest traktowany jako termiczne przekształcanie odpadów.

Tworzywa sztuczne - (zgodnie z rozporządzeniem MG w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy przetwórstwie tworzyw sztucznych) materiały, których istotnym składnikiem są polimery syntetyczne lub naturalne modyfikowane o właściwościach mechanicznych zmieniających się w zależności od rodzaju podstawowego polimeru i ilości środków pomocniczych

Tworzywa termoplastyczne - tworzywa zdolne do wielokrotnego przechodzenia w stan plastyczny pod wpływem ogrzania.

Tworzywa termoutwardzalne - tworzywa sztuczne, które pod wpływem ogrzania lub działania innych czynników przekształcają się lub są przekształcone w produkt usieciowiony, nierozpuszczalny i nietopliwy; w zależności od sposobu utwardzania rozróżnia się tworzywa termoutwardzalne i chemoutwardzalne.

Wytłaczanie z rozdmuchiwaniem - metoda nadawania kształtu wyrobu lub półwyrobu przez rozdmuchiwanie sprężonym gazem lub powietrzem uplastycznionego tworzywa termoplastycznego wytłaczanego przez głowicę pierścieniową.

Pozwolenie zintegrowane - (wg ustawy prawo ochrony środowiska Dz. U. z 2001r. Nr 62 poz. 627 z późn. zm.) jest wymagane na prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności, może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (w załączeniu wykaz instalacji).

Zgrzewanie - proces łączenia elementów tworzywa sztucznego w stanie wysoko elastycznym w podwyższonej temperaturze pod naciskiem.

na górę ^

Poradnik dla przedsiębiorców
- Przetwórstwo tworzyw sztucznych
 
Informacje ogólne o branży przetwórstwa tworzyw sztucznych
Zakres działalności
Perspektywy rozwoju i stan obecny

Warunki prowadzenia działalności
Bezpieczeństwo i higiena pracy w branży przetwórstwa tworzyw sztucznych
Ochrona środowiska
System zarządzania ochroną środowiska
Opakowania

Jakość wyrobów i usług
Certyfikacja i ocena zgodności
Wyroby

Dotacje
Dotacje w ramach programów unijnych i krajowych

Podsumowanie
Podsumowanie