| Po wejściu do Unii
Europejskiej polscy przedsiębiorcy mogą bezpośrednio korzystać z
zasad obowiązujących na wspólnym rynku europejskim. Najlepszym potwierdzeniem
tych możliwości jest eksport rosnący w szybkim tempie po 1.05.2004
r.. Dużym ułatwieniem dla przedsiębiorców na całym świecie jest
coraz powszechniejsza certyfikacja i standaryzacja.
Również Unia Europejska podjęła działania w tym zakresie. Od 1985
r. wprowadzone zostały regulacje prawne tworzące nowe podejście
do harmonizacji wymagań technicznych i normalizacyjnych. Wydawane
od tego czasu dyrektywy "nowego podejścia" nie zawierają
szczegółowych wymagań, a jedynie ogólne normy dotyczące ochrony
zdrowia, środowiska oraz bezpieczeństwa, i co istotne, są wiążące
dla wszystkich państw członkowskich.
System oceny zgodności wyrobów oraz system jakości ma dwojaki charakter:
dobrowolny i obowiązkowy.
Certyfikacją dobrowolną zajmuje się EOTC - Europejska Organizacja
ds. Badań i Certyfikacji (European Organisation for Conformity Assessment,
http:\\www.eotc.be).
W obszarze jej działania znajdują się normy europejskie serii EN
45000, które regulują zasady działania jednostek certyfikujących
i laboratoriów badawczych oraz ich akredytacji oraz normy serii
EN ISO 9000, które zostały stworzone dla zapewnienia funkcjonowania
systemów jakości.
Obowiązek przestrzegania dyrektyw nowego podejścia charakteryzuje
certyfikację obowiązkową. Głównym celem jest dopuszczanie na wspólny
rynek tylko tych wyrobów, które spełniają określone minimalne wymagania
w zakresie bezpieczeństwa, zdrowia i ochrony środowiska. Dyrektywy
obowiązują wszystkich producentów, importerów i dystrybutorów towarów
wprowadzanych na rynek UE, bez względu na jego pochodzenie.
Obok przepisów prawnych powszechnie obowiązujących stosowane są
również europejskie normy techniczne (EN), mające charakter dobrowolny.
Posiadają jednak duże znaczenie, ponieważ specyfikują ogólne wymagania
zawarte w dyrektywach, pozwalając tym samym na osiągnięcie lepszego
poziomu zgodności z nimi. Zastosowanie się do norm EN stwarza domniemanie
zgodności danego wyrobu z odpowiednimi aktami prawnymi. Dla części
wyrobów (takich jak maszyny, zabawki) wymagane jest uzyskanie prawa
do stosowania oznaczenia CE. Znak CE potwierdza, że produkt w pełni
odpowiada przepisom dyrektyw nowego podejścia.
Znak CE.
Procedurami standaryzacyjnymi w UE zajmują się
przede wszystkim trzy organizacje:
- Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN);
- Europejski Komitet Normalizacyjny Elektrotechniki (CENELEC);
- Europejski Instytut Norm Telekomunikacyjnych (ETSI).
Natomiast normy międzynarodowe podlegają jurysdykcji Międzynarodowej
Organizacji Standaryzacji (ISO) oraz Międzynarodowej Komisji Elektrotechnicznej
(IEC).
Na polskim gruncie rolę organu nadzorującego proces standaryzacji
powierzono Polskiemu Komitetowi Normalizacyjnemu (PKN). Na nim również
spoczął obowiązek dostosowania polskich norm technicznych (PN) do
wymagań przewidzianych w normach UE. Normy, które zostały uznane
przez obie strony za zgodne ze sobą otrzymują oprócz odpowiedniej
numeracji przedrostek PN-EN. Jako przykładowe dla branży poligraficznej
można podać normy w zakresie bezpieczeństwa maszyn:
- PN-EN 1010-3:2004, która dotyczy wymagań bezpieczeństwa związanych
z projektowaniem i konstrukcją maszyn poligraficznych oraz maszyn
do przetwarzania papieru - część 3: krajarki:
- PN-EN 1010-4:2004 (U), która dotyczy wymagań bezpieczeństwa związanych
z projektowaniem i konstrukcją maszyn poligraficznych oraz maszyn
do przetwarzania papieru - część 4: introligatorstwo, maszyny do
przetwarzania papieru i maszyny do wykończania.
Katalogi aktualnych norm są dostępne na stronach internetowych poszczególnych
organizacji, natomiast pełną treść normy można zakupić w punktach
sprzedaży lub drogą wysyłkową (http://www.pkn.pl/).
Jeżeli chodzi o stan prawny polskich przepisów, to jest on w pełni
zgodny z dyrektywami unijnymi. Najważniejsze akty prawne to:
- ustawa o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2002 r. Nr 166 poz.
1360 z późn. zm.),
- ustawa o normalizacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 169 poz. 1386 z późn.
zm.).
Podstawowe znaczenie w poligrafii mają normy techniczne dla producentów
farb, papieru, urządzeń poligraficznych oraz laboratoriów badawczych.
Dla przedsiębiorcy świadczącego usługi poligraficzne znaczenie będzie
miała raczej możliwość porównania właściwości stosowanych materiałów
(np. farb), których pomiary były wykonywane wg tych samych norm.
Niektóre normy międzynarodowe mogą znaleźć zastosowanie bezpośrednio
w procesie druku - np. norma ISO 12218 dotycząca procesu wykonywania
offsetowych form drukowych.
Ważnym zagadnieniem dla zakładów poligraficznych powinny być również
systemy zarządzania wg norm ISO. Wprowadzanie tego typu systemów
na polski rynek poligraficzny może być utrudnione ze względu na
wielkość przedsiębiorstw działających w poligrafii oraz stosunkowo
wysokie koszty uzyskania certyfikatu ISO. Niemniej jednak, korzystając
z oferowanej pomocy w ramach programów i funduszy finansowanych
przez UE oraz budżet państwa, zdobycie odpowiedniego certyfikatu
jest coraz łatwiejsze. Korzyści płynące z systemów zarządzania są
nie do przecenienia, ponieważ skutki jego wprowadzenia odczuwalne
są w przedsiębiorstwie na wielu płaszczyznach.
|
