Ochrona powietrza  

Dla poligrafii duże znaczenie ma ograniczenie emisji szkodliwych gazów i pyłów do powietrza. W celu poprawy warunków ochrony powietrza konieczne jest wyposażenie zakładu poligraficznego w instalacje neutralizujące lub zmianę dotychczas stosowanych materiałów na mniej szkodliwe, np. używanie nowocześniejszych, ale i droższych farb UV lub farb wodnych).
Stosowne regulacje prawne można odnaleźć w dyrektywie ramowej 96/62/WE w sprawie oceny i zarządzania jakością otaczającego powietrza, dyrektywie 84/360/EWG w sprawie zwalczania zanieczyszczeń powietrza przez zakłady przemysłowe oraz szczególnie ważnej dla branży poligraficznej tzw. dyrektywie VOC 1999/13/WE (Volatile Organic Compounds) w sprawie ograniczenia emisji lotnych związków organicznych spowodowanej użyciem organicznych rozpuszczalników podczas niektórych czynności i w niektórych urządzeniach (1999/13/WE, zm. dyrektywą 2004/42/WE). Postanowienia dyrektyw zostały przeniesione na grunt prawa polskiego z uwzględnieniem sytuacji poszczególnych branż.
Standardy emisji obejmują tylko niektóre rodzaje technik drukarskich. Oprócz procesu czyszczenia, w którym używa się największej ilości LZO, rozporządzeniem objęto techniki lakierowania, powlekania i laminowania. Standardy emisji obejmują następujące procesy druku (definicje przytoczone zgodnie z treścią rozporządzenia):
- fleksografia - działalność drukarska stosująca nośnik obrazu wykonany z gumy lub z elastycznych polimerów światłoczułych, na których powierzchnie drukujące znajdują się powyżej powierzchni niedrukujących, z zastosowaniem ciekłych farb drukarskich schnących poprzez odparowanie rozpuszczalnika;
- gorący offset rotacyjny (tzw. heat-set) - działalność drukarska stosująca nośnik obrazu, na którym powierzchnie drukujące i niedrukujące znajdują się w tej samej płaszczyźnie, przy czym materiał, na który nanosi się druk jest podawany do maszyny z roli, w odróżnieniu od podawania arkuszy. Powierzchnia nie drukująca przyjmuje wodę, a tym samym odpycha farbę drukarską. Powierzchnia drukująca jest przystosowana do przyjęcia i przekazania farby drukarskiej na powierzchnię, która ma być zadrukowana. Odparowanie następuje w tunelu suszarniczym, w którym nadrukowany materiał podlega schnięciu;
- laminowanie związane z działalnością drukarską - sklejanie dwóch lub więcej elastycznych materiałów w celu utworzenia laminatu;
- rotograwiura publikacyjna - działalność drukarska stosująca rotograwiurę do drukowania na papierze czasopism, broszur, katalogów lub podobnych produktów z zastosowaniem farb drukarskich na bazie toluenu;
- rotograwiura - działalność drukarska stosująca cylindryczny nośnik obrazu (walec), na którym powierzchnie drukujące znajdują się poniżej powierzchni niedrukujących z zastosowaniem ciekłych farb drukarskich schnących poprzez odparowanie rozpuszczalnika. Wgłębienia są wypełnione farbą drukarską, zaś jej nadmiar jest zbierany z powierzchni niedrukujących, zanim powierzchnia, która ma być zadrukowana zetknie się z walcem i zbierze farbę z wgłębień;
- sitodruk rotacyjny - działalność drukarska, w której farba drukarska jest nakładana na powierzchnię przeznaczoną do zadrukowania sposobem przetłaczania jej przez sito, które jest nośnikiem obrazu, i w którym powierzchnie drukujące (oczka) są otwarte i przepuszczają farbę, zaś powierzchnie niedrukujące (oczka wolne od obrazu) są zaślepione i farba przez nie nie przechodzi. Stosowana ciekła farba drukarska schnie tylko poprzez odparowanie. Materiał, na który nanosi się druk jest podawany do maszyny z roli, w odróżnieniu od podawania arkuszy;
- lakierowanie - technika, którą nakłada się lakier lub powłokę klejową na materiał elastyczny w celu późniejszego zaklejenia materiału służącego do pakowania.
Poniższa tabela pokazuje wymagane dla poszczególnych procesów standardy emisji.

Standardy emisyjne lotnych związków organicznych (LZO)

Standardy emisyjne LZO z instalacji wyrażone jako:

- stężenie LZO, w przeliczeniu na całkowity węgiel organiczny, w gazach odlotowych, w warunkach umownych i oznaczone S1,
- procent masy LZO zużytych w ciągu roku, powiększonej o masę LZO odzyskanych, ponownie użytych w tym procesie i oznaczone S2,
- stosunek masy LZO do jednostki produktu i oznaczone S4.
Lp.
Procesy prowadzone w instalacjach, w których używane są LZO
Zużycie LZO w Mg/rok
S1 w mg/m3u
S2 w %
S4
1
2
3
4
5
6
1
Gorący offset rotacyjny
>=15 i <25
>= 25
100
20
30
30
-
2
Rotograwiura publikacyjna
>=25
75
10/15*
-
3
Sitodruk rotacyjny na tkaninie lub tekturze
>= 30
100
20
-
4
Inny rodzaj rotograwiury i sitodruku rotacyjnego, fleksografia, laminowanielub lakierowanie w drukarstwie
>= 15 i <25
>= 25
100
100
25
20
-
* W przypadku wtórnego wykorzystania LZO, S1 wynosi 150 mg/m3u.
Źródło: Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. z 2003 r. Nr 163 poz. 1584).

W powyższej tabeli wskazano wartości, które określają maksymalne dopuszczalne standardy emisji LZO do powietrza. Niezastosowanie się do powyższych norm może skutkować wymierzeniem kary administracyjnej lub odmową wydania zezwolenia na korzystanie z zasobów środowiska.
Kontrola emisji LZO odbywa się dzięki wprowadzeniu obowiązku ciągłego lub okresowego pomiaru emisji do powietrza lotnych związków organicznych.
Dla ułatwienia przystosowania instalacji do wymagań określonych w rozporządzeniach przed przystąpieniem do UE uzgodniono okresy przejściowe. Obowiązek ciągłego lub okresowego pomiaru emisji LZO powstanie dla wszystkich instalacji od 1.11.2007, natomiast już teraz obowiązuje dla tych użytkowanych po dniu 28.03.1999 (instalacji nowych).
Okresowe pomiary emisji są ograniczone tylko dla tych instalacji, w których z jednego emitora (zakład przemysłowy zanieczyszczający atmosferę) wprowadzane są do powietrza LZO w ilości średnio do 10 kg/h w przeliczeniu na emisję całkowitego węgla organicznego (mniejsze zakłady). Natomiast ciągły monitoring od dnia 1.05.2004 r. musi być prowadzony w przypadku wprowadzania do powietrza LZO w ilości nie mniejszej niż średnio 10 kg/h w przeliczeniu na emisję całkowitego węgla organicznego. Pomiary tego rodzaju są prowadzone przy użyciu specjalistycznych urządzeń, a wyniki powinny być ewidencjonowane bądź w formie pisemnej lub elektronicznej.
Okresy przejściowe dotyczące standardów emisji dotyczą następujących okresów:
1. dla instalacji nowych tzn.:
a. po dniu 28.03.1999 r. uzyskano pozwolenie lub złożono zawiadomienie o użytkowaniu lub;
b. po dniu 28.03.2000 r. oddano je do użytku;
standardy już obowiązują;
2. dla instalacji istniejących tzn.:
a. przed dniem 28.03.1999 r. uzyskano pozwolenie lub złożono zawiadomienia użytkowaniu lub;
b. przed dniem 28.03.2000 r. oddano je do użytku;
standardy będą obowiązywać od 1.11.2007 r.

Szczegółowe wzory wyliczeń zachowania wartości granicznych standardów emisji można znaleźć w rozporządzeniu.

Poradnik dla przedsiębiorców
- Sektor poligraficzny
 
Informacje ogólne o branży poligraficznej
Charakterystyka działalności
Perspektywy rozwoju
 
Warunki prowadzenia działalności
Uwagi ogólne

Bezpieczeństwo i higiena pracy w branży poligraficznej
Bezpieczeństwo i Higiena Pracy
w branży poligraficznej
Regulacje szczegółowe
Substancje chemiczne i ochrona przed hałasem
Maszyny poligraficzne - obowiązki producenta
Monitory komputerowe

Ochrona środowiska
Informacje ogólne
Pozwolenia zintegrowane
Ochrona powietrza
Odpady
Opakowania i odpady opakowaniowe

Jakość wyrobów
Normalizacja, certyfikacja i systemy jakości
Normy ISO 9001 i 14001

Podsumowanie
Podsumowanie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

na górę ^