Branżę poligraficzną w Polsce reprezentuje około 20 tys. podmiotów
gospodarczych, zatrudniających ok. 70 tys. osób. Jeżeli chodzi
o zatrudnienie pracowników w działalności wydawniczej i poligraficznej
łącznie, to na koniec roku 2002 wyniosło ono 93,3 tys. osób.
Zdecydowana większość to przedsiębiorcy prywatni zatrudniający
do 9 pracowników (ponad 28 tys.). Najmniejsza liczba firm (od
kilku do kilkunastu) jest w grupie firm zatrudniających od 250
i więcej pracowników (38 przedsiębiorstw). Poniższa tabela prezentuje
tego typu dane dla całego sektora wydawniczego i poligraficznego.
Struktura przedsiębiorców branży poligraficznej
i wydawniczej według liczby zatrudnionych
Liczba
przedsiębiorstw: działalność wydawnicza; poligrafia i reprodukcja
zapisanych nośników informacji |
Wyszczegól-nienie
|
Ogółem
|
0-9
|
10-49
|
50-249 |
250-999 |
1000
i więcej |
Sektor |
Prywatny |
Publiczny |
Razem
|
w tym osoby
fizyczne
|
Razem
|
| 31.12.2003 |
29781 |
28023 |
1443 |
277 |
34 |
4 |
29664 |
20233 |
117 |
| 30.06.2004 |
29851 |
28100 |
1438 |
275 |
34 |
4 |
29734 |
20258 |
117 |
| przyrost |
70 |
77 |
-5 |
-2 |
0 |
0 |
70 |
25 |
0
|
Źródło: GUS
Polski rynek poligrafii zdominowany jest przez firmy zajmujące
się drukiem szeroko rozumianej prasy - ponad 50% udział w rynku
(dzienniki, czasopisma, wkładki reklamowe do gazet). Około 20%
rynku zajmuje poligrafia dziełowa (druk książek). Pozostała część
rynku to działalność akcydensowa, tzn. druk różnego rodzaju formularzy,
druków okolicznościowych etc.
(źródło: Gazeta Prawna, http://www.gazetaprawna.pl/
oraz Polska Izba Druku, http://www.izbadruku.org.pl).
Polskie przedsiębiorstwa poligraficzne, szczególnie te największe,
rozwijają działalność eksportową. Część z nich oprócz rynku europejskiego,
zdobywa także w mniejszym zakresie rynek amerykański.
Działalność poligraficzna traktowana jako gałąź przemysłu papierniczego
obejmuje swoim zasięgiem następujące rodzaje działalności (zgodnie
z Polską Klasyfikacją Działalności symbol PKD 22.2):
-
drukowanie gazet (PKD 22.21.Z);
-
pozostała działalność poligraficzna, gdzie
indziej niesklasyfikowana (PKD 22.22.Z) obejmuje drukowanie
przy użyciu maszyn drukarskich, offsetowych, fotograwiurowych,
fleksograficznych, kserokopiarek, drukarek komputerowych, wytłaczarek,
fotokopiarek i termokopiarek: czasopism i pozostałych periodyków,
książek, broszur, nut i manuskryptów, map, atlasów, plakatów,
katalogów reklamowych, prospektów i innych ogłoszeń, znaczków
pocztowych, znaczków skarbowych, dokumentów, czeków i innych
papierów wartościowych, rejestrów, albumów, kalendarzy, notatników,
pamiętników, formularzy, papieru listowego, papieru z nagłówkiem
i innych podobnych artykułów drukowanych (np. plastikowych etykiet,
toreb plastikowych, artykułów metalowych i szklanych powierzchni);
nie zalicza się do tego rodzaju działalności drukowania materiałów
włókienniczych, produkcji etykiet, działalności wydawniczej;
-
introligatorstwo (PKD 22.23.Z) obejmuje oprawianie
zadrukowanych arkuszy drukarskich w książki, broszury, magazyny,
czasopisma, katalogi itp., poprzez składanie, łamanie, zszywanie,
sklejanie, przycinanie, tłoczenie złoceń, ponowne oprawianie
książek;
-
działalność usługowa związana z przygotowaniem
druku (PKD 22.24.Z) obejmuje:
a. skład, fotoskład, wprowadzanie danych, włączając liczenie
i optyczne rozpoznawanie znaków, przygotowanie w formie elektronicznej,
b. tworzenie dokumentów, publikację dokonaną przy wykorzystaniu
komputera oraz pozostałe czynności realizacyjne,
c. przygotowanie danych cyfrowych, np. wprowadzanie poprawek,
selekcja, powiązanie danych cyfrowych,
d. projektowanie, elektroniczne generowanie danych,
e. cyfrowe ustawianie tekstu w kolumny,
f. działalność usługową w zakresie fotochemigrafii, włączając
fotoskład i tworzenie płyt drukarskich (dla druku typograficznego
i offsetowego),
g. grawerowanie cylindrów do reprodukcji rycin,
h. transfer bezpośredni z płyty na płytę drukarską (również
płyt fotopolimerowych),
i. reprodukcję płyt drukarskich i matryc do stemplowania i drukowania
wypukłego,
j. prace artystyczne, włączając kamienie litograficzne oraz
gotowe bloki drewniane;
-
działalność graficzna pomocnicza (PKD 22.25.Z)
obejmuje:
a. produkcję wyrobów reprograficznych,
b. produkcję nośników służących do prezentacji, np. folie dla
rzutników i pozostałe formy prezentacji cyfrowej,
c. projektowanie wyrobów drukowanych, np. szkiców, makiet, modeli,
d. pozostałą działalność graficzną, jak: grawerowanie lub wytłaczanie
matryc, kopiowanie w brajlu, perforowanie, wytłaczanie, politurowanie
i laminowanie, składanie i wprawianie arkuszy, marszczenie papieru.
W celu lepszego zrozumienia działalności poligraficznej w tabeli
zbiorczej umieszczone zostały podstawowe pojęcia oraz produkty
poligraficzne i techniki druku (patrz Inne
dokumenty).
Wartość produkcji usług poligraficznych za lata 2002-2003 zgodnie
z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU) przedstawia poniższa
tabela.
Wartość produkcji sprzedanej w usługach
poligraficznych wg PKWiU
PKWIU
|
Wyszczególnienie
|
Wartość produkcji sprzedanej
w tys. zł
|
Udział
w odsetkach wartości |
Działu Druki
i zapisane
nośniki informacji
|
grupy
|
|
22.2 |
Usługi poligraficzne
i usługi związane
z poligrafią
|
2002
|
1449156,5 |
29,1 |
100 |
2003 |
1399647,3 |
23,6 |
100 |
|
22.22 |
Wyroby
i usługi poligraficzne, gdzie indziej nie sklasyfikowane
|
2002 |
1445955,6 |
29,1 |
99,8 |
2003 |
1395335,3 |
23,5 |
99,7 |
|
22.24 |
Usługi składu drukarskiego
i wytwarzania płyt drukarskich |
2002 |
3200,9 |
0,1 |
0,2 |
2003 |
4312 |
0,1 |
0,3 |
Źródło: GUS
Dla branży poligraficznej bardzo ważnymi wskaźnikami opłacalności,
szczególnie w dłuższym okresie czasu jest produkcja i zużycie
papieru na rynku wewnętrznym i rynkach eksportowych. Systematycznie
rośnie zapotrzebowanie na papier na polskim rynku, o czym świadczy
zwiększająca się co roku produkcja. W roku 2000 kształtowała się
ona na poziomie 1934,4 tys. ton, natomiast już na koniec 2003
r. odpowiednio 2459,0 tys. ton. Jeżeli chodzi o rodzaje papieru
to należy podkreślić, że rośnie produkcja pudełek i pudeł z papieru
lub tektury falistej (w 2003 r. było to 813,4 tys. ton - wzrost
w stosunku do roku 2002 o ponad 100 tys. ton). Szczegółowe dane
na ten temat w formie tabeli można znaleźć w części Inne
dokumenty.
Dane opublikowane przez Ekonomiczną Komisję Europejską Organizacji
Narodów Zjednoczonych (UNECE) dotyczące produkcji i zużycia papieru
poligraficznego za lata 1999-2003 w całej Europie, w tym również
w Polsce można zobaczyć w tabelach umieszczonych w części Inne
dokumenty.
Na rynku UE, przed przystąpieniem nowych państw, działało ok.
80 tys. firm, które zatrudniały ok. 962 tys. pracowników. Podobnie
jak w Polsce, struktura zatrudnienia jest zdominowana (85%) przez
firmy zatrudniające do 20 pracowników. Usługi poligraficzne przynosiły
w krajach piętnastki blisko 80 mld euro przychodów (dane Komisji
Europejskiej - http://europa.eu.int/.../printing_en.html).
|
|
