Proces certyfikacji i dopuszczania do obrotu opakowań opiera
się na zasadach określonych w dyrektywie 94/62/WE oraz ustawie
o opakowaniach.
Dyrektywa 94/62/WE jest zaliczana do dyrektyw tzw. nowego podejścia,
których podstawową cechą jest określanie minimalnych wymagań dla
określonych przedmiotów. Każdy przedsiębiorca działający w sektorze
opakowań jest zobowiązany do przestrzegania tych zasadniczych
wymagań. Mają one następujące źródła:
-
-
normy zharmonizowane przeznaczone dla opakowań
opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.
Postanowienia dyrektywy co do zasadniczych wymogów zostały transponowane
do prawa polskiego we wspomnianej już ustawie o opakowaniach.
Zgodnie z nią każde opakowanie musi spełniać następujące warunki:
-
objętość i masa opakowań są ograniczone
do niezbędnego minimum wymaganego do spełnienia ich funkcji,
biorąc pod uwagę oczekiwania użytkownika;
-
opakowania są projektowane i wykonane
w sposób umożliwiający ich wielokrotny użytek i późniejszy
recykling, a jeśli nie jest to możliwe, to przynajmniej recykling,
a jeżeli nie jest on możliwy, to inną formę odzysku;
-
opakowania zawierały możliwie najmniejszą
ilość substancji stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia
ludzi lub dla środowiska;
-
maksymalna suma zawartości ołowiu, kadmu,
rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniu nie przekraczała
100 mg/kg, chyba że przepis szczegółowy mówi inaczej (patrz
rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie zawartości ołowiu,
kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach;
Dz. U. z 2002 r. Nr 241 poz. 2095).
Dodatkowe wymagania są przewidziane dla:
1. opakowań wielokrotnego użytku;
2. opakowań przydatnych do recyklingu materiałowego;
3. opakowań przeznaczonych do odzysku energii;
4. opakowań przeznaczonych do kompostowania;
5. opakowań przydatnych do biodegradacji.
W przypadku, gdy produkcja ww. opakowań odbywa się na podstawie
niżej wymienionych norm zharmonizowanych (PN-EN) uważa się,
że dodatkowe wymagania zostały spełnione. Normy zharmonizowane
w Unii Europejskiej są opracowywane i wydawane przez Europejski
Komitet Normalizacyjny (CEN) (lista norm dotyczących opakowań
http://www.cenorm.be/...261).
Numery referencyjne norm (EN) są następnie publikowane w Dzienniku
Urzędowym Wspólnot Europejskich (pod warunkiem zaakceptowania
ich przez Komisję Europejską) i obowiązują wszystkie kraje członkowskie,
do których muszą zostać transponowane przez krajowe instytucje
normalizacyjne. W Polsce rolę taką pełni Polski Komitet Normalizacyjny.
Obecnie obowiązują normy ogłoszone w 2001 r. o numerach referencyjnych
EN 13428-32:2000 (polska norma PN-EN 13428-32:2002) na podstawie
decyzji Komisji 2001/524/WE - http://www.cenorm.be/newapproach/...20261
W ub. r. CEN zaktualizował podstawowe normy zharmonizowane (patrz
poniżej). Nie zostały one jeszcze opublikowane w Dzienniku Urzędowym,
ale PKN już przygotowuje ich transpozycję na polski grunt, ponieważ
zostały zaakceptowane przez Komisję.
Najnowsze normy odnoszące się do opakowań i odpadów opakowaniowych
(opracowane na podstawie strony internetowej Polskiego Komitetu
Normalizacyjnego http://www.pkn.pl/nkp/UEA...133):
1. EN 13427:2004 (Packaging - Requirements
for the use of European Standards in the field of packaging
and packaging waste) Opakowania - Wymagania dotyczące stosowania
norm europejskich w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych.
W normie podano wymagania i procedurę, na podstawie których
osoba lub organizacja odpowiedzialna za wprowadzenie na rynek
opakowania lub produktu opakowanego może zastosować pięć norm
(mandatowych) i raport CEN (mandatowy) (w dwóch częściach).
W Polsce obowiązuje obecnie norma PN-EN 13427:2002.
2. EN 13428:2004 (Packaging - Requirements
specific to manufacturing and composition - Prevention by source
reduction) Opakowania - Wymagania dotyczące wytwarzania i składu
- Zapobieganie poprzez redukcję u źródła. W normie podano procedurę
oceny opakowania w celu uzyskania pewności, że masa i/lub objętość
materiału opakowania są zmniejszone do niezbędnego minimum,
pozwalającego na zachowanie funkcjonalności w całym łańcuchu
dostawy i użytkowania, bezpieczeństwa i higieny, zarówno w odniesieniu
do produktu, jak i do użytkownika/konsumenta. Podano metodykę
i procedurę minimalizacji wszystkich niebezpiecznych substancji
obecnych w opakowaniu i ewentualnie wprowadzanych do środowiska
w wyniku czynności związanych z zagospodarowaniem odpadów. W
Polsce obowiązuje obecnie norma PN-EN 13428:2002
3. EN 13429:2004 (Packaging - Reuse) Opakowania
- Wielokrotne użycie. W normie podano wymagania, które powinno
spełniać opakowanie, aby zostało zaklasyfikowane jako opakowanie
wielokrotnego użytku oraz procedury oceny zgodności z tymi wymaganiami
z włączeniem towarzyszących systemów. W Polsce obecnie obowiązuje
norma PN-EN 13429:2002.
4. EN 13430:2004 (Packaging - Requirements
for packaging recoverable by material recycling) Opakowania
- Wymagania dotyczące opakowań przydatnych do odzysku przez
recykling materiałowy. W normie podano wymagania dotyczące opakowań
w celu zaklasyfikowania ich jako przydatnych do odzysku przez
recykling materiałowy, związane z ciągłym rozwojem zarówno opakowań,
jak i technologii odzysku. Przedstawiono procedury oceny zgodności
z omawianymi wymaganiami. Podano definicje sześciu terminów.
Obecnie w Polsce obowiązuje norma PN-EN 13430:2002.
5. EN 13431:2004 (Packaging - Requirements
for packaging recoverable in the form of energy recovery, including
specification of minimum inferior calorific value) Opakowania
- Wymagania dotyczące opakowań przydatnych do odzysku w postaci
energii, w tym określenie minimalnej wartości opałowej. W normie
podano wymagania dotyczące opakowań przydatnych do odzysku energii
i procedury potrzebne dostawcy wprowadzającemu opakowanie na
rynek w celu zapewnienia zgodności z niniejszymi wymaganiami.
Określono wymagania dotyczące opakowań zaklasyfikowanych jako
przydatne do odzysku w postaci energii oraz procedury do oceny
zgodności z tymi wymaganiami. Podstawą normy jest dyrektywa
93/42/EWG. Obecnie obowiązuje norma PN-EN 13431:2002.
Ponadto CEN opracował inne normy związane z opakowaniami. Są
to m.in.:
1. norma EN ISO 16101:2004 (Packaging - Transport
packaging for dangerous goods - Plastics compatibility testing
(ISO 16101:2004)) Opakowania - Opakowania do transportu materiałów
niebezpiecznych - Badanie przydatności tworzyw sztucznych
2. EN ISO 8317:2004 (Child-resistant packaging
- Requirements and testing procedures for reclosable packages
(ISO 8317:2003)) Opakowania zabezpieczone przed niepożądanym
otwarciem przez dziecko - Wymagania i metody badań opakowań
wielokrotnego zamykania (polska norma PN-EN 28317:2002U)
3. norma EN ISO 16101:2004 (Packaging - Transport
packaging for dangerous goods - Plastics compatibility testing
(ISO 16101:2004)) Opakowania - Opakowania do transportu materiałów
niebezpiecznych - Badanie przydatności tworzyw sztucznych.
Pomimo przynależności dyrektywy 94/62/WE do przepisów "nowego
podejścia" opakowania nie są oznaczane znakiem CE. Dowodem
potwierdzającym zgodność pojemnika, pudełka itd. z wymaganiami
zasadniczymi będzie deklaracja zgodności producenta, importera
itd. lub uzyskanie odpowiedniego certyfikatu. Na terenie Polski
certyfikacją opakowań na zgodność z normami PN-EN, jak również
projektowaniem i racjonalizacją opakowań zajmuje się m.in. Centralny
Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Opakowań (COBRO) w Warszawie.
|
|