Obowiązek zachowania odpowiednich poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych leży po stronie producenta, importera i dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia produktów w opakowaniach. Ponadto na tych samych zasadach są traktowani przedsiębiorcy, którzy:
1. pakują produkt wytworzony przez innego przedsiębiorcę w opakowania i wprowadzają go na rynek;
2. zamówili produkt lub produkt w opakowaniu u innego przedsiębiorcy, a następnie wprowadzają go na rynek nanosząc na opakowania własne oznaczenia;
3. sprzedają produkty pakowane w jednostce lub jednostkach handlu detalicznego o powierzchni powyżej 500 m²;
4. sprzedają produkty pakowane w więcej niż jednej jednostce handlu detalicznego, których łączna powierzchnia przekracza 5000 m² bez względu na powierzchnię pojedynczej jednostki.

Przedsiębiorcy wymienieni powyżej mają obowiązek zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych. Każdy jest zobowiązany do osiągnięcia określonego poziomu odzysku i recyklingu, którego najniższy poziom został określony w załączniku 4 do ustawy o opłacie produktowej (poziom docelowy powinien być osiągnięty 31.12.2007 r.). Poniższe tabele pokazują poziom docelowy odzysku i recyklingu (Tab. 2) oraz poziomy recyklingu w latach 2002-2007 (Tab. 3).

Tab. 2. Docelowy poziom odzysku i recyklingu dla opakowań

Poz.	Odpad powstały z:		Poziom	Poziom
	rodzaj produktów	symbol PKWiU	odzysku (%)	recyklingu (%)
1	2	3	4	5
1	opakowania razem	bez względu na symbol PKWiU	50	25
2	opakowania z tworzyw sztucznych	bez względu na symbol PKWiU	-	251)
3	opakowania z aluminium	bez względu na symbol PKWiU	-	401)
4	opakowania ze stali, w tym z blachy stalowej	bez względu na symbol PKWiU	-	201)
5	opakowania z papieru i tektury	bez względu na symbol PKWiU	-	481)
6	opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami	bez względu na symbol PKWiU	-	401)
7	opakowania z materiałów naturalnych (drewna i tekstyliów)	bez względu na symbol PKWiU	-	151),2)
8	opakowania wielomateriałowe	bez względu na symbol PKWiU	-	251)

1) Nie dotyczy opakowań mających bezpośredni kontakt z produktami leczniczymi określonymi w przepisach Prawa farmaceutycznego, jeżeli powstające z nich odpady opakowaniowe są odpadami niebezpiecznymi w rozumieniu ustawy o odpadach oraz opakowań po środkach niebezpiecznych w rozumieniu przepisów ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych 2) Nie dotyczy palet drewnianych Źródło: Załącznik 4 do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 63 poz. 639)

Tab. 3. Poziom recyklingu opakowań w latach 2002-2007

Rodzaj odpadów	2002	2003	2004	2005	2006	2007
	Recykling [%]
1.	2.	3.	4.	5.	6.	7.
opakowania z tworzyw sztucznych	7	10	14	18	22	25
opakowania z aluminium	15	20	25	30	35	40
opakowania ze stali, w tym z blachy stalowej	6	8	11	14	18	20
opakowania z papieru i tektury	37	38	39	42	45	48
opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami	13	16	22	29	35	40
opakowania z materiałów naturalnych (drewna i tekstyliów)	5	7	9	11	13	15
opakowania wielomateriałowe	5	8	12	16	20	25

Źródło: Załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 104 poz. 982 oraz nieobowiązującego już Dz. U. z 2001 r. Nr 69 poz. 169)

Kompletny obraz istniejącej sytuacji w zakresie odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych przedstawia poniższy wykres, uwzględniającyuzyskane i planowane poziomy recyklingu w roku 2003.

Rys. 4 Recykling odpadów opakowaniowych - rok 2003

Źródło: Raport Ministerstwa Środowiska za 2003 r. - http://www.mos.gov.pl/odpady/index.html

W sumie w roku 2003 osiągnięto wartość recyklingu na poziomie 27%, co zapewnia realizację poziomu docelowego dla wszystkich opakowań. Natomiast w poszczególnych rodzajach odpadów opakowaniowych sytuacja jest bardzo różna. Poniższy wykres obrazuje jak wiele jeszcze jest do zrobienia w ciągu najbliższych trzech lat.

Rys. 5. Uzyskane i planowane poziomy recyklingu w latach 2002-2007

Źródło: Raport Ministerstwa Środowiska za 2003 r. - http://www.mos.gov.pl/odpady/index.html
oraz Załącznik 4 do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej
(Dz. U. z 2001 r. Nr 63 poz. 639)

W przypadku nie spełnienia wyżej wskazanych poziomów recyklingu przedsiębiorcy są zobowiązani ustawą o opłacie produktowej do ponoszenia opłaty produktowej tj. opłaty obliczonej i wypłacanej za opakowanie w przypadku sprzedaży produktów w tych opakowaniach. Opłatę produktową oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i różnicy pomiędzy wymaganym a osiągniętym poziomem recyklingu przeliczonej na wielkość wyrażoną w masie opakowań (kg). Opłatę produktową oblicza się oddzielnie dla każdego rodzaju opakowań. W roku 2005 maksymalna opłata produktowa dla opakowań wynosi 3,84zł za 1kg. Poniższa tabela pokazuje szczegółowe stawki opłaty produktowej za każdy rodzaj opakowania.

Tab. 4. Stawka opłaty produktowej dla poszczególnych rodzajów opakowań
w latach 2002-2005

Lp.	Materiał opakowania	Stawka opłaty produktowej [zł/kg]
		2002-2003	2004-2005
1.	opakowania z tworzyw sztucznych	2,50	2,56
2.	opakowania z aluminium	1,25	1,28
3.	opakowania ze stali, w tym z blachy stalowej	0,75	0,77
4.	opakowania z papieru i tektury	0,60	0,61
5.	opakowania ze szkła gospodarczego, poza ampułkami	0,15	0,15
6.	opakowania z materiałów naturalnych (drewna i tekstyliów)	0,30	0,31
7.	opakowania wielomateriałowe	2,70	2,76

Źródło: Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie stawek opłaty produktowej (Dz. U. z 2004 r. Nr 180 poz. 1768 oraz nieobowiązującego już Dz. U. z 2001 r. Nr 116 poz.1235)

W roku 2002 z tytułu opłaty produktowej za opakowania do urzędów marszałkowskich wpłynęło 11,6 mln zł.