W celu zharmonizowania prawa poszczególnych państw członkowskich Unia Europejska wydała szereg dyrektyw na temat wzajemnej uznawalności kwalifikacji zawodowych (w tej dziedzinie podstawowe są Dyrektywy Rady: 89/48/EWG, 92/51/EWG oraz 99/42/EWG). Wskazane powyżej dyrektywy są regulacjami ogólnymi i mają zastosowanie do wszystkich zawodów z wyjątkiem siedmiu uregulowanych odrębnie.
Dyrektywy określają tryb występowania o uznanie kwalifikacji - ma to jednak zastosowanie tylko wtedy, gdy zawód, który chcemy wykonywać, jest zawodem regulowanym, to znaczy wymagającym specjalnych kwalifikacji. W przypadku wszystkich pozostałych zawodów zatrudnienie pracownika posiadającego kwalifikacje uzyskane w kraju członkowskim UE zależy od pracodawcy. Dotyczy to wyłącznie obywateli państw Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego.
Każde państwo członkowskie UE samo określa czy dany zawód jest regulowany czy też nie. Ten sam zawód może być zawodem regulowanym w jednym państwie członkowskim UE, podczas gdy w pozostałych państwach członkowskich nie będzie on regulowany. Dlatego też należy w każdym przypadku dowiadywać się w ośrodku informacji (contact point) danego państwa czy określony zawód ma status regulowanego.
W Polsce zawody związane z branżą gastronomiczną (kucharz, kelner, barman, itp.) i wykonywane w restauracjach, pubach lub innych punktach gastronomicznych nie są zawodami regulowanymi. Na liście zawodów regulowanych znajduje się jedynie kucharz okrętowy i młodszy kucharz okrętowy. Uznawanie kwalifikacji tych zawodów odbywa się na mocy Dyrektywy Rady 89/48/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie ogólnego systemu uznawania dyplomów ukończenia studiów wyższych, przyznawanych po ukończeniu kształcenia i szkolenia zawodowego trwających co najmniej trzy lata. Uzupełnieniem tej dyrektywy jest Dyrektywa Rady 92/51/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie drugiego ogólnego systemu uznawania kształcenia i szkolenia zawodowego.