Standardy Dobrej Praktyki Wytwarzania
Dobra Praktyka Wytwarzania to zespół zasad zapewniających wytwarzanie
i kontrolowanie produktów farmaceutycznych, odpowiednio do ich
zamierzonego zastosowania oraz zgodnie z wymaganiami zawartymi
w ich specyfikacjach i dokumentach stanowiących podstawę wydania
pozwolenia na dopuszczenie do obrotu produktu leczniczego.
Unijne regulacje prawne odnoszące się do Dobrej Praktyki Wytwarzania
określa Dyrektywa Komisji 91/412/EWG z dnia 23 lipca 1991 r. ustanawiająca
zasady i wytyczne dobrej praktyki wytwarzania weterynaryjnych
produktów leczniczych oraz Dyrektywa Komisji 2003/94/WE z dnia
8 października 2003 r. ustanawiająca zasady i wytyczne dobrej
praktyki wytwarzania w odniesieniu do produktów leczniczych stosowanych
u ludzi oraz produktów leczniczych stosowanych u ludzi, znajdujących
się w fazie badań. W polskim prawodawstwie zasady te znalazły
odzwierciedlenie w Ustawie - Prawo Farmaceutyczne i aktach wykonawczych,
m.in.: Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 3 grudnia 2002 r.
w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania.
Odpowiedzialność za jakość spoczywa na kierownictwie zakładu produkcyjnego,
które zobowiązane jest do opracowania i wprowadzenia systemu zapewnienia
jakości obejmującego Dobrą Praktykę Wytwarzania oraz kontrolę
jakości. System ten powinien być w pełni udokumentowany, a jego
skuteczność kontrolowana w sposób ciągły. Zapewnienie jakości
obejmuje wszystkie zagadnienia, mające wpływ na jakość produktu
i ma na celu zapewnienie jakości produktów leczniczych, odpowiedniej
do ich przewidzianego zastosowania. Wśród podstawowych wymagań
Dobrej Praktyki Wytwarzania wymienić należy przede wszystkim:
posiadanie odpowiednio wykwalifikowanego i przeszkolonego personelu,
odpowiednich pomieszczeń, urządzeń i instalacji, właściwych materiałów,
wdrożenie zatwierdzonych procedur i instrukcji, właściwe warunki
magazynowania i transportu, istnienie systemu umożliwiającego
wstrzymanie dostaw i wycofanie z obrotu każdej serii produktu,
wymóg badania produktów reklamowanych przez odbiorców.
Częścią Dobrej Praktyki Wytwarzania jest kontrola jakości. Obejmuje
ona pobieranie prób, specyfikacje, badania, organizację, dokumentację
i procedury zapewniające, że są przeprowadzane wszystkie wymagane
badania, oraz że "materiały nie są zwalniane do użycia ani
produkty do obrotu i sprzedaży, zanim ich jakość nie zostanie
oceniona jako zadowalająca". Dotyczy ona również wszelkich
decyzji mających wpływ na jakość produktu. Najważniejsze zasady
kontroli jakości to: dostępność odpowiednich środków, sprzętu,
przeszkolonych pracowników i zatwierdzonych procedur, dotyczących
pobierania prób oraz kontroli i badania materiałów wyjściowych,
opakowaniowych, produktów pośrednich, produktów końcowych, walidacja
metod badania, prowadzenie odpowiedniej dokumentacji, przechowywanie
prób materiałów wyjściowych oraz produktów.