Podstawowa stawka VAT stosowana w budownictwie
w krajach Unii Europejskiej

Wyjątkiem jest zastosowanie obniżonej stawki VAT w budownictwie społecznym. Aneks H do dyrektywy nr 77/388/EWG (w sprawie harmonizacji przepisów prawnych Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych - powszechnego podatku od wartości dodanej - ujednoliconej podstawy wymiaru podatku) wymienia: dostarczanie, budowę, renowację i przebudowę domów mieszkalnych w ramach prowadzonej polityki socjalnej jako kategorię, w stosunku do której państwa członkowskie mogą stosować obniżoną stawkę VAT (nie niższą niż 5%). Dyrektywa ta była kilkakrotnie zmieniana, m.in. przez dyrektywy 2004/7/WE i 2004/15/WE.
Poza wymienioną regulacją dopuszczającą stosowanie stawki obniżonej poszczególne państwa członkowskie korzystały lub korzystają także z innych klauzul derogacyjnych dotyczących liczby i poziomu stawek podatkowych (jedna z takich klauzul została zawarta w art. 28 ust. 3 i 4 dyrektywy nr 77/388/EWG).
Polski system podatkowy w zakresie VAT jest już w zasadzie dostosowany do wymogów prawa unijnego.
Stosowane w Polsce stawki VAT : podstawowa - wynosząca 22% oraz obniżona - 7%, odpowiadają wspomnianym powyżej wymogom UE. Po przystąpieniu do Unii podatek VAT wzrośnie ze stawki zerowej do 7% na sprzedaż nowych lokali mieszkaniowych w budynkach wielomieszkaniowych zrealizowanych w ramach polityki społecznej.
W pozostałych przypadkach VAT będzie wynosił 22%.
Zgodnie z zapisanym w Traktacie Akcesyjnym okresem przejściowym wynegocjowanym przez stronę polską, zostanie utrzymana obowiązująca obecnie 7% stawka VAT na usługi budowlane do końca 2007 r. Istnieje szansa na utrzymanie obniżonej stawki podatku VAT na mieszkania pod warunkiem ustalenia odpowiedniej definicji budownictwa społecznego. Unia Europejska zaakceptowała również polski wniosek o ustalenie limitu obrotów uprawniającego do korzystania ze zwolnień podmiotowych w wysokości 10 tys. euro (tj. takiej, jak stosowana dziś).