Zasady oceny zgodności i umieszczania  
znaku CE na wyrobach cz.2
  
Poradnik dla przedsiębiorców
- Sektor budowlany
 
Informacje ogólne o branży budowlanej
Budownictwo w Unii Europejskiej
Sytuacja w polskim budownictwie
Możliwości funkcjonowania polskich przedsiębiorców budowlanych na rynku UE

Warunki prowadzenia działalności
Rozpoczynanie i prowadzenie działalności gospodarczej w branży budowlanej w UE
VAT w budownictwie
Wzajemne uznawanie kwalifikacji zawodowych
Przepisy BHP w budownictwie
Regulacje UE dotyczące nieterminowych płatności
Zamówienia publiczne na roboty budowlane w Unii Europejskiej
Możliwości pozyskiwania dotacji w ramach funduszy UE

Jakość produktów i usług w budownictwie
Regulacje prawne dotyczące wyrobów budowlanych
Inne wybrane dyrektywy związane z branżą budowlaną
Europejskie normy i aprobaty techniczne
Zasady oceny zgodności i umieszczania znaku CE na wyrobach 1
Postać graficzna znaku CE
Zasady oceny zgodności i umieszczania znaku CE na wyrobach 2
Procedura wprowadzania wyrobów
Zasady odpowiedzialności za wyrób
 
Podsumowanie
Podsumowanie

Ramy prawne do wprowadzenia w Polsce dyrektyw "nowego podejścia" stworzyła Ustawa z 28 kwietnia 2000 r. o systemie oceny zgodności, akredytacji oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. 2000 Nr 43, poz. 489). Została ona zastąpiona Ustawą o systemie oceny zgodności z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. 2002 Nr 166, poz. 1360), zgodnie z którą przepisy nakładające na producentów obowiązek dokonywania oceny zgodności wyrobów z zasadniczymi wymaganiami stosuje się od dnia uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Zasady oceny zgodności wyrobów budowlanych z normami i umieszczania znaku CE określa, wydane na podstawie ustawy o wyrobach budowlanych, Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie systemów oceny zgodności, wymagań, jakie powinny spełniać notyfikowane jednostki uczestniczące w ocenie zgodności, oraz sposobu oznaczania wyrobów budowlanych oznakowaniem CE (Dz. U. 2004 Nr 195, poz. 2011).

Rozporządzenie określa w załączniku systemy oceny zgodności wyrobów budowlanych:

System 1+ - Certyfikacja zgodności wyrobu budowlanego przez notyfikowaną jednostkę certyfikującą na podstawie:
(a) (zadania producenta)
     (1) zakładowej kontroli produkcji;
     (2) uzupełniających badań próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym,
         prowadzonych przez producenta zgodnie z ustalonym planem badania;
(b) (zadania notyfikowanej jednostki)
     (3) wstępnego badania typu;
     (4) wstępnej inspekcji zakładu produkcyjnego
         i zakładowej kontroli produkcji;
     (5) ciągłego nadzoru, oceny i akceptacji zakładowej kontroli produkcji;
     (6) badań sondażowych (audytowych) próbek pobranych
         w zakładzie produkcyjnym, w obrocie lub na budowie.

System 1 - Certyfikacja zgodności wyrobu budowlanego przez notyfikowaną jednostkę certyfikującą na podstawie:
(a) (zadania producenta)
     (1) zakładowej kontroli produkcji;
     (2) uzupełniających badań próbek pobranych w zakładzie
         produkcyjnymprowadzonych przez producenta, zgodnie z ustalonym
         planem badania;
(b) (zadania notyfikowanej jednostki)
     (3) wstępnego badania typu;
     (4) wstępnej inspekcji zakładu produkcyjnego i zakładowej
         kontroli produkcji;
     (5) ciągłego nadzoru, oceny i akceptacji zakładowej kontroli produkcji.

System 2+ - Deklarowanie zgodności wyrobu budowlanego przez producenta na podstawie:
(a) (zadania producenta)
     (1) wstępnego badania typu;
     (2) zakładowej kontroli produkcji;
     (3) badań próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym zgodnie z
         ustalonym planem badania, jeżeli dodatkowo wymaga tego
         zharmonizowana specyfikacja techniczna wyrobu;
(b) (zadania notyfikowanej jednostki)
     (4) certyfikacji zakładowej kontroli produkcji na podstawie:
          - wstępnej inspekcji zakładu produkcyjnego
             i zakładowej kontroli produkcji,
          - ciągłego nadzoru, oceny i akceptacji zakładowej kontroli produkcji.

System 2
- Deklarowanie zgodności wyrobu budowlanego przez producenta na podstawie:
(a) (zadania producenta)
     (1) wstępnego badania typu;
     (2) zakładowej kontroli produkcji;
(b) (zadania notyfikowanej jednostki)
     (3) certyfikacji zakładowej kontroli produkcji na podstawie:
          - wstępnej inspekcji zakładu produkcyjnego
             i zakładowej kontroli produkcji.

System 3
- Deklarowanie zgodności wyrobu budowlanego przez producenta na podstawie:
(1) wstępnego badania typu prowadzonego przez notyfikowane laboratorium;
(2) zakładowej kontroli produkcji.

System 4
- Deklarowanie zgodności wyrobu budowlanego przez producenta na podstawie:
(1) wstępnego badania typu prowadzonego przez producenta;
(2) zakładowej kontroli produkcji.

System oceny zgodności określa stopień zaangażowania producenta i jednostek notyfikowanych w wykonywaniu poszczególnych elementów procedury oceny zgodności wyrobu z ustaleniami technicznymi.
System oceny zgodności ustala Komisja Europejska dla danego wyrobu lub grupy wyrobów. Podaje się go w normach zharmonizowanych i europejskich aprobatach technicznych.

Jest ustalany w zależności od:

  • rodzaju wyrobu,
  • roli, jaką odgrywa wyrób w odniesieniu do wymagań podstawowych,
  • wpływu, jaki zmienność cech wyrobu może mieć na jego zdolność do spełnienia założonej funkcji,
  • prawdopodobieństwa występowania wad wyrobu w trakcie produkcji.
    Procedury oceny zgodności oparte są na podstawowym założeniu, że producent posiada w wytwórni system kontroli produkcji pozwalający zapewnić zgodność wyrobów z odpowiednimi ustaleniami technicznymi.

Zakładowa kontrola produkcji oznacza stałą wewnętrzną kontrolę produkcji prowadzoną przez producenta. Wszystkie jej elementy, wymagania i postanowienia przyjęte przez producenta powinny być w sposób systematyczny dokumentowane poprzez zapisywanie zasad i procedur postępowania. Zakładowa kontrola produkcji jest podstawowym składnikiem systemów oceny - jest ona wymagana we wszystkich systemach. Jeśli producent nie dysponuje zakładową kontrolą produkcji, wówczas nie ma prawa do oznaczania swoich wyrobów symbolem CE.
Oceny zgodności wyrobu budowlanego dokonuje producent, stosując systemy wskazane we właściwej zharmonizowanej specyfikacji technicznej wyrobu. Do wyrobu budowlanego, który nie jest wytwarzany seryjnie, jest stosowany system 4 oceny zgodności.
Poprzez wystawienie deklaracji zgodności producent wyrobu budowlanego oświadcza, że wyrób budowlany jest zgodny ze zharmonizowaną specyfikacją techniczną wyrobu.

  • W przypadku, gdy zharmonizowana specyfikacja techniczna wyrobu wymaga dokonania oceny zgodności wyrobu budowlanego zgodnie z systemem 1 lub 1+, producent może wystawić deklarację zgodności, jeżeli notyfikowana jednostka certyfikująca potwierdziła, przez wydanie certyfikatu zgodności, zgodność wyrobu z tą specyfikacją.
  • W przypadku, gdy zharmonizowana specyfikacja techniczna wyrobu wymaga dokonania oceny zgodności wyrobu budowlanego zgodnie z systemem 2 lub 2+, producent może wystawić deklarację zgodności, jeżeli wykazał przez wstępne badanie typu i zakładową kontrolę produkcji, ewentualnie przez badanie zgodnie z ustalonym planem badań próbek pobranych w zakładzie produkcyjnym, że wyrób budowlany jest zgodny z tą specyfikacją, oraz notyfikowana jednostka certyfikująca potwierdziła przez wydanie certyfikatu zakładowej kontroli produkcji, że przeprowadzona została wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego i zakładowej kontroli produkcji oraz zapewniony został ciągły nadzór zakładowej kontroli produkcji.
  • W przypadku, gdy zharmonizowana specyfikacja techniczna wyrobu wymaga dokonania oceny zgodności wyrobu budowlanego zgodnie z systemem 3, producent może wystawić deklarację zgodności, jeżeli wstępne badanie typu wykonane przez notyfikowane laboratorium wykazało, że wyrób budowlany jest zgodny ze zharmonizowaną specyfikacją techniczną wyrobu oraz producent przez zakładową kontrolę produkcji zapewnił ciągłość tej zgodności.
  • W przypadku, gdy zharmonizowana specyfikacja techniczna wyrobu wymaga dokonania oceny zgodności wyrobu budowlanego zgodnie z systemem 4, producent może wystawić deklarację zgodności, jeżeli wykonane przez niego wstępne badanie typu wykazało, że wyrób budowlany jest zgodny ze zharmonizowaną specyfikacją techniczną wyrobu, a przez zakładową kontrolę produkcji zapewnił on ciągłość tej zgodności.

Deklaracja zgodności, którą wystawia się przed wprowadzeniem wyrobu budowlanego do obrotu powinna zawierać:
1) numer nadany przez wydającego;
2) określenie, siedzibę i adres producenta oraz adres zakładu produkującego wyrób budowlany;
3) określenie, siedzibę i adres upoważnionego przedstawiciela, jeżeli producent ma siedzibę poza państwem członkowskim Europejskiego Obszaru Gospodarczego;
4) opis wyrobu budowlanego, w tym rodzaj i zastosowanie;
5) deklarowane właściwości użytkowe wyrobu budowlanego;
6) wskazanie zharmonizowanej specyfikacji technicznej wyrobu;
7) warunki dotyczące stosowania wyrobu budowlanego wynikające ze zharmonizowanej specyfikacji technicznej wyrobu;
8) oznaczenia i siedziby notyfikowanych jednostek, jeżeli brały one udział w ocenie zgodności wyrobu budowlanego;
9) imię, nazwisko i stanowisko osoby upoważnionej do podpisania deklaracji zgodności w imieniu producenta;
10) datę wystawienia.

Deklarację zgodności producent przechowuje i przedkłada właściwym organom kontroli na ich żądanie.

W odniesieniu do wyrobów budowlanych, dla których nie ma norm zharmonizowanych ani europejskich aprobat technicznych, funkcjonuje krajowy system przewidujący oznaczenie znakiem budowlanym. Jest on określony Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury wydanym na podstawie ustawy o wyrobach budowlanych z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym. Weszło ono w życie z dniem 11 października 2004 roku. Po wystawieniu krajowej deklaracji zgodności, a przed wprowadzeniem wyrobu budowlanego do obrotu, producent umieszcza na wyrobie znak budowlany, którego wzór określa załącznik nr 1 do ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. 2004 Nr 92, poz. 881) oznaczający, że wyrób budowlany jest zgodny z Polską Normą wyrobu lub aprobatą techniczną, co zostało potwierdzone przez dokonanie oceny zgodności określonej w rozporządzeniu.


Wzór znaku dopuszczenia do obrotu i powszechnego stosowania
w budownictwie.

W załączniku 1 do rozporządzenia znajduje się wykaz wymaganych systemów oceny zgodności dla poszczególnych grup wyrobów budowlanych.
Wyroby, dla których nie ustanowiono Polskiej Normy, lub których właściwości użytkowe odnoszące się do wymagań podstawowych różnią się istotnie od właściwości określonych w Polskiej Normie są objęte postępowaniem aprobacyjnym, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1998 r. w sprawie aprobat i kryteriów technicznych oraz jednostkowego stosowania wyrobów budowlanych (Dz. U. 1998 Nr 107, poz. 679).
Aprobata techniczna udzielana jest na podstawie oceny właściwości użytkowych wyrobu, potwierdzonych w zależności od potrzeb badaniami, obliczeniami, oględzinami, opiniami ekspertów i innymi dokumentami z zastosowaniem przepisów szczególnych, w tym techniczno-budowlanych, Polskich Norm wprowadzonych do obowiązkowego stosowania, norm i przepisów ustanawianych przez organizacje międzynarodowe, a także z uwzględnieniem Polskich Norm, których stosowanie jest dobrowolne, norm europejskich oraz warunków stosowania wyrobu i przewidywanej jego trwałości.
Jednostki aprobujące opracowują dla grup wyrobów zbiór wymogów technicznych stanowiący zalecenia udzielania aprobat technicznych, będące podstawą do oceny przydatności wyrobu do stosowania w budownictwie. Przy opracowaniu zaleceń uwzględnia się "Wytyczne dla europejskich aprobat technicznych" Europejskiej Organizacji Aprobat Technicznych, zgodnie z DWB. Aprobata techniczna zawiera wskazanie obowiązku certyfikacji aprobowanego wyrobu. Są one publikowane w ramach własnych wydawnictw jednostek aprobujących. Aprobata jest udzielana na okres 5 lat, jednak może być przedłużona bez przeprowadzenia ponownego postępowania aprobacyjnego.
Artykuł 4 ust. 5 DWB porusza zagadnienie wyrobów odgrywających mniejszą rolę w spełnieniu wymagań podstawowych przez obiekty budowlane i wykonywanymi z uznanymi zasadami wiedzy technicznej. Dla tego rodzaju wyrobów nie będą wymagane specjalne procedury, a jedynie wydanie przez producenta deklaracji zgodności z "uznanymi regułami sztuki budowlanej" będzie upoważniać do wprowadzania tych wyrobów na rynek.
Wykaz tych wyrobów sporządzony zostanie przez Komisję po zasięgnięciu opinii Stałego Komitetu Budownictwa. Wyroby te nie mogą być oznaczane CE.
Zgodnie z DWB jednostki certyfikujące, a także jednostki kontrolujące i laboratoria badawcze uczestniczące w procesie atestacji zgodności, powinny być specjalnie notyfikowane do określonych zadań przez poszczególne państwa członkowskie UE. Jednostki posiadające prawo do wydawania aprobat są wykazane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie określenia polskich jednostek organizacyjnych upoważnionych do wydawania europejskich aprobat technicznych, zakresu i formy aprobat oraz trybu ich udzielania lub zmiany (Dz. U. 2002 Nr 209, poz. 1780).
Do jednostek notyfikowanych należą jednostki: certyfikujące zgodność wyrobów, certyfikujące zakładowe systemy kontroli produkcji, kontrolujące laboratoria badawcze.
Jednostka certyfikująca przeprowadza certyfikację zgodności według ustalonych zasad postępowania. W zależności od systemu atestacji certyfikacja może dotyczyć wyrobu lub kontroli produkcji.
Funkcjami jednostki kontrolującej jest ocena działań producenta w zakresie kontroli produkcji, a także wybór i ocena wyrobów według określonych kryteriów.
Laboratorium badawcze przeprowadza pomiary, badania i próby, bądź w inny sposób ustala cechy lub właściwości użytkowe wyrobów.


na górę ^