WSTĘP
W Agendzie 2000 Komisja Europejska dokonała zmiany orientacji PHARE, koncentrując go na dwóch zasadniczych nurtach pomocy: wsparciu inwestycyjnym i rozwoju instytucjonalnym - IB (Institution Building). Pomoc inwestycyjna ma ułatwić krajom kandydującym dostosowanie ich struktur ekonomicznych i społecznych do wymogów wspólnotowych, IB skoncentruje się na wzmocnieniu zaplecza administracyjno-instytucjonalnego i rozwoju zasobów ludzkich, przede wszystkim z punktu widzenia zapewnienia zdolności do wprowadzania dorobku prawnego Unii Europejskiej (acquis communautaire).
Zgodnie z deklaracją Komisji Europejskiej, narodowa alokacja PHARE dla Polski miała osiągnąć wartość 213, 5 mln EUR. Oprócz wsparcia na rzecz realizacji projektów inwestycyjnych i wzmocnienia instytucjonalnego, przygotowywanych w ramach krajowego programu operacyjnego PHARE '99, przewidywano współfinansowanie przez PHARE składek w wysokości 12 mln EUR na programy wspólnotowe, w których Polska będzie uczestniczyć, 5 mln EUR na finansowanie programu TEMPUS, a także wsparcie programu współpracy transgranicznej w wysokości 35 mln EUR. Łączna spodziewana alokacja miała wynieść 265, 5 mln EUR, co oznacza, iż byłaby to największa alokacja
w dziesięcioletniej historii funkcjonowania programu PHARE .
Ostatecznie negocjacje strony polskiej z Komisją Europejską przyniosły efekt w postaci podpisanych w dn. 31 grudnia 1999 r. następujących Memorandów Finansowych:
RAZEM: 287,10 mln EUR
31 grudnia 1999 r. podpisano również Memorandum Finansowe dotyczące udziału Polski w V Programie Ramowym Badań, Rozwoju Technicznego i Prezentacji (1999-2002) z alokacją w wysokości 10 mln EUR.
W 1999 roku podjęto także decyzję o uczestnictwie Polski w programach wspólnotowych. Kwota przeznaczona na udział naszego kraju w tych programach wynosi 12 mln EUR. Równocześnie kontynuowany będzie program TEMPUS z alokacją - 5 mln EUR
Podsumowując, łączna wartość pomocy przeznaczonej do dyspozycji Polski w ramach programu PHARE, programów wielonarodowych, horyzontalnych i wspólnotowych wyniosła w 1999 r. - 314,1 mln EUR.
Program Phare 1999 został opracowany na podstawie ogólnych priorytetów zarysowanych w Partnerstwie dla Członkostwa, w szczególności priorytetów krótkoterminowych, w celu zapewnienia, że pomoc Polsce będzie udzielana w tych dziedzinach, w których potrzeby z punktu widzenia przygotowań do członkostwa w Unii Europejskiej są największe.
Poza projektami dotyczącymi inwestycji w infrastrukturę transportową oraz projektami dotyczącymi środowiska naturalnego, które stanowią integralną część programów długoterminowego rozwoju, Phare koncentruje się głównie na rozwoju instytucjonalnym w dziedzinach o szczególnym znaczeniu. Chodzi tu przede wszystkim o wzmocnienie możliwości administracji oraz dostosowanie ustawodawstwa w dziedzinie rolnictwa, ochrony środowiska naturalnego, transportu, trzeciego filaru, rynku wewnętrznego, finansów, pracy oraz gospodarki. Częścią Phare jest również programu zintegrowanego rozwoju regionalnego, którego celem jest złagodzenie społecznych kosztów restrukturyzacji górnictwa i hutnictwa.
Projekty zgłoszone przez Polskę do finansowania w 1999 r., zostały przeanalizowane przez Komisję pod względem ich zgodności z priorytetami wynikającymi z Partnerstwa dla Członkostwa, efektywności w zakresie kosztów, przejrzystości ustaleń i uwarunkowań, przygotowania technicznego i instytucjonalnego, a także ich skutków dla procesu wdrażania przez Polskę acquis. Komisja zadecydowała również, aby nie przyznawać dodatkowych środków na te priorytetowe obszary określone w Partnerstwie dla Członkostwa, w których wciąż realizowane są projekty finansowane ze środków w ramach programów Phare 1997 i Phare 1998.
OPIS PROJEKTÓW
KRAJOWY PROGRAM OPERACYJNY PHARE 1999
W rezultacie opracowano program krajowy na kwotę 213.5 miliona EURO. Dotyczy on głównie krótkoterminowych priorytetów zidentyfikowanych w Partnerstwie dla Członkostwa, odnoszących się do następujących celów:
Cel 1: Reforma gospodarcza i restrukturyzacja przemysłu
Cel 2: Zwiększenie możliwości instytucjonalnych i administracyjnych
Cel 3: Rynek wewnętrzny
Cel 4: Rolnictwo
Cel 5: Środowisko naturalne
Cel 6: Transport
Cel 7: Polityka regionalna i spójność społeczno-gospodarcza
Cel 8: Uczestnictwo w programach wspólnotowych i innych
Cel 1: Reforma gospodarcza i restrukturyzacja przemysłu
Projekt 9903.01: Łagodzenie społecznych i regionalnych skutków restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego oraz hutnictwa żelaza i stali
Zadaniem projektu jest wdrożenie kryteriów i metod wspólnotowej polityki rozwoju regionalnego i spójności do polityki i programowania rozwoju społeczno-gospodarczego w Polsce oraz ułatwienie restrukturyzacji górnictwa i hutnictwa w naszym kraju. Projekt dotyczy województwa śląskiego oraz wybranych rejonów Polski, w których znajdują się restrukturyzowane kopalnie węgla i huty. Będzie on realizowany poprzez implementację lokalnych projektów regionalnych dotyczących infrastruktury o specjalnym znaczeniu, a także łagodzenie społecznych kosztów przemian w górnictwie i hutnictwie dzięki tworzeniu alternatywnych miejsc pracy, rozwojowi małych i średnich przedsiębiorstw, transferowi technologii, ułatwień dla biznesu, szkoleniom i doradztwu zawodowemu (czasowa pomoc finansowa).
Zasady realizacji projektu przewidują gwarancję korzystania z socjalnego pakietu osłonowego przez zwalnianych przez wszystkie zakłady pracowników branży górniczej i hutniczej, a także współfinansowanie ze strony rządu.
Budżet projektu -31 milionów EURO.
Jednostka wdrażająca - Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
Cel 2: Zwiększenie możliwości instytucjonalnych i administracyjnych (PL9904)
Projekt PL9904.01: Wzmocnienie administracji celnej
Ogólnym celem tego projektu jest dalsze przygotowanie Polski do całkowitego przyjęcia przez nią wspólnotowego acquis oraz poprawa efektywności administracji celnej. Ma być on osiągnięty dzięki opracowaniu i wprowadzeniu programu szkoleń dla pracowników celnych, komputerowego sytemu przetwarzania deklaracji celnych, stworzeniu ośrodka informacji celnej oraz poprzez rozwój infrastruktury technicznej administracji celnej według standardów unijnych.
Budżet projektu: 4 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansująco-Kontraktująca
Projekt PL9904.02: Wypracowanie możliwości w zakresie kontroli finansowej
Głównym celem tego projektu jest opracowanie i wdrożenie wewnętrznego modelu efektywnej kontroli funduszy publicznych, zwłaszcza środków wspólnotowych, zgodnego z wymogami UE (wzmocnienie systemu kontroli finansowej ex-ante, a także stworzenie mechanizmów monitorowania i oceny zarządzania środkami publicznymi na podstawie kontroli finansowej ex-post). Ministerstwo Finansów zapewni, aby do marca 2000 roku zostały wdrożone zgodne z przepisami WE, zasadnicze ustawy i przepisy wykonawcze dotyczące finansów publicznych. Część tego projektu dotycząca rozwoju instytucjonalnego będzie przedmiotem współpracy bliźniaczej.
Budżet projektu: 2,5 mln. EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansująco-Kontraktująca
Projekt PL9904.03: Poprawa administracji skarbowej
Zadaniem projektu jest pomoc w zakresie dalszego zbliżania ustawodawstwa w dziedzinie podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oraz podatku od dochodów osób fizycznych i prawnych, a także rozwój i wzmocnienie administracji skarbowej w zakresie ściągalności podatków. Konkretne działania w ramach projektu to m.in.: harmonizacja przepisów prawnych dotyczących polskiego systemu podatków pośrednich i bezpośrednich z przepisami Wspólnoty, opracowanie strategii modernizacji sektora podatkowego oraz opracowanie i wdrożenie systemu szkoleń w dziedzinie ściągalności podatków, a także ostateczne utworzenie "sieci rozległej" dla systemu informatycznego POLTAX. Ponadto przewiduje się udział Ministerstwa Finansów w zakresie komponentu sprzętowego, a także twinning w części projektu dotyczącej rozwoju instytucjonalnego.
Budżet: 4 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansująco-Kontraktująca
Projekt PL9904.04: Wzmocnienie administracji wewnętrznej oraz zarządzania granicami
Część środków przyznana w ramach Phare'99 ma być koncentrowana na obszernym zintegrowanym programie w dziedzinie zwalczania przestępczości zorganizowanej. Ważną częścią programu ma stać się krajowa strategia dotycząca koordynacji służb granicznych (administracja celna, policja, straż graniczna, inspekcja sanitarna), zwłaszcza w zakresie posterunków granicznych.
W chwili obecnej Policja wdraża w Warszawie scentralizowany i zautomatyzowany system identyfikacji daktyloskopowej. Środki przyznane w ramach niniejszego projektu przeznaczone są na rozszerzenie tego systemu na 16 nowych województw w tym roku. Ponadto, dostrzegając napływ przestępczości spoza wschodniej granicy, przewidziano środki na poprawę zarządzania granicami (wizy i przetwarzanie wniosków obcokrajowców). W związku z tym, iż w 1998 roku okazało się, że w dziedzinie objętej porozumieniem z Schengen konieczne jest zapewnienie zasadniczego wkładu "know-how", zadecydowano o alokacji znacznej ilości środków przeznaczonych na rozwój instytucjonalny.
Budżet projektu: 17, 5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Władza Wdrażająca Programu Współpracy Przygranicznej Phare
Projekt PL9904.05: Rozwój horyzontalnych struktur ds. przeciwdziałania oszustwom finansowym - faza 1
Projekt przewiduje zwiększenie możliwości Głównego Inspektoratu Ceł w zwalczaniu oszustw na terenie całego kraju poprzez powołanie zespołu przeszkolonych przez UE i doświadczonych funkcjonariuszy. Projekt ten, który stanowi pierwszą fazę wieloletniego rozwoju, przewiduje zainstalowanie w Polsce, w początkowym okresie 24 miesięcy, zespołu złożonego z czterech ekspertów wraz ze wsparciem i niezbędnym wyposażeniem. Strona polska potwierdziła swój wkład w projekt poprzez zobowiązanie do zapewnienia pomocniczego personelu uzupełniającego.
Budżet projektu: 3,5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Kontraktacja w ramach Projektu PL9904.05 będzie
przeprowadzana bezpośrednio przez Komisję Europejską
Projekt PL9904.06: Zarządzanie i egzekwowanie przepisów prawa w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
Celem tego projektu jest dalsze dostosowanie polskiego ustawodawstwa w dziedzinie pracy i bhp raz rozwój struktur, które będą to ustawodawstwo egzekwowały w Polsce. Cel ten będzie realizowany poprzez: transpozycje stosownych dyrektyw UE oraz wdrożenie ich na szczeblu przedsiębiorstw, opracowanie i przeprowadzenie szkoleń wszystkich podmiotów (pracodawcy, związki zawodowe, przedstawiciele pracowników, eksperci ds. bhp, inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy) oraz promocję metod i narzędzi wspierających efektywne systemy bezpieczeństwa i higieny pracy w przedsiębiorstwach, a także zapewnienie pracodawcom informacji w zakresie wymogów wynikających z wyżej wspomnianych dyrektyw.
Budżet Projektu: 2,5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansująco-Kontraktująca
Projekt PL9904.07: Rozwój zasobów ludzkich
Zadaniem projektu jest poprawa wydajności i możliwości ogólnokrajowych i regionalnych służb publicznych pod kątem dalszego zbliżania ustawodawstwa i procesu jego egzekwowania. Planowane działania to: poprawa efektywności i profesjonalizmu administracji oraz zapewnienie prawidłowego funkcjonowania nowej służby cywilnej w Polsce, szkolenia europejskie dla pracowników administracji publicznej szczebla regionalnego, a także wzmocnienie możliwości Rządowego Centrum Studiów Strategicznych (RCSS) w zakresie oceny i przygotowywania raportów dotyczących rozwoju gospodarczego w Polsce. Część tego projektu dotycząca rozwoju instytucjonalnego będzie przedmiotem współpracy bliźniaczej.
Budżet Projektu: 4 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Cel 3: Rynek wewnętrzny (PL9905)
Projekt PL9905.01: Certyfikacja i standardy
Głównym celem tego projektu jest zwiększenie możliwości Polski w zakresie przyjmowania i wdrażania wspólnotowego acquis w zakresie standardów, certyfikacji i przepisów technicznych. Obejmuje on priorytety dotyczące wspomnianej dziedziny zawarte w Partnerstwie dla Członkostwa .Projekt składa się z dwóch faz:
- Faza I dotyczy opracowania ogólnej strategii w zakresie przyjmowania acquis, obejmującej trzy główne elementy systemu: ustawodawstwo, infrastrukturę jakościową oraz udział operatorów gospodarczych,
- Faza II rozpocznie się dopiero po zakończeniu fazy pierwszej oraz spełnieniu stosownych warunków. Przewiduje ona inwestycje kapitałowe oraz szkolenie pracowników w pięciu konkretnych instytucjach tak, aby podnieść poziom kwalifikacji personelu i stanu wyposażenia technicznego do standardów niezbędnych dla wdrażania acquis.
Budżet Projektu: 3,5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9905.02: Liberalizacja przepływu kapitału
Ogólnym celem tego projektu jest przygotowanie Polski do wdrożenia wspólnotowych regulacji dotyczących funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz liberalizacji przepływu kapitału. Ponadto projekt ma na celu wzmocnienie instytucjonalne Ministerstwa Finansów, Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz Generalnego Inspektoratu Informacji Finansowych. Część projektu poświęcona rozwojowi instytucjonalnemu będzie przedmiotem współpracy bliźniaczej.
Budżet projektu: 2 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9905.03: Urząd Regulacji Telekomunikacji
Zadaniem projektu jest dostarczenie "know-how" w celu stworzenia Krajowego Organu Regulacyjnego (KOR), który będzie pełnił kluczową rolę w procesie wdrażania acquis w dziedzinie telekomunikacji. Finansowanie projektu będzie uwarunkowane podjęciem natychmiastowych działań. Działania te mają zmierzać do modyfikacji obowiązującego prawa, tak aby KOR został wyposażony w uprawnienia wobec TPSA oraz innych podmiotów z branży, które obecnie posiada Minister Łączności. Powstanie KOR ma poprzedzić powołanie specjalnego zespołu, który tymczasowo będzie pełnić jego funkcje w zakresie przygotowania aktów wykonawczych. Przygotowanie koncesji dla TPSA oraz innych aktów wykonawczych powinno odbywać się równolegle do prac nad nową ustawą tak, aby po jej wejściu w życie nie było opóźnień w ich wydaniu. Zapewni to funkcjonowanie TPSA na podstawie wymaganej koncesji zanim w listopadzie 2000 roku do obrotu wejdą akcje pracownicze.
Budżet projektu: 2,2 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9905.04: Nadzorowanie pomocy państwa
Celem tego projektu jest dostosowanie polskiego ustawodawstwa do wspólnotowego acquis w dziedzinie pomocy państwa. Pozwoli to na opracowanie i wdrożenie w Polsce przejrzystego systemu kontroli pomocy państwa ex ante oraz sprawozdawczości ex post.
Projekt zapewni specjalistyczne wsparcie i doradztwo prawne dla UOKiK, Ministerstwa Gospodarki oraz Ministerstwa Finansów w zakresie: opracowania systemu kontroli, przeszkolenia pracowników UOKiK, wymiaru sprawiedliwości oraz urzędników administracji centralnej i lokalnej, przygotowania aktów wykonawczych, stworzenia systemu rejestracji i monitorowania całej pomocy państwa (łącznie z wykazem istniejących środków pomocowych) oraz przygotowania rocznego sprawozdania w sprawie pomocy udzielanej Polsce, który ma być przedłożony Komisji. Część projektu dotycząca rozwoju instytucjonalnego będzie przedmiotem współpracy bliźniaczej.
Budżet projektu: 2,7 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Cel 4: Rolnictwo (PL9906)
Projekt PL9906.01: Fitosanitarne administrowanie przyszłymi granicami zewnętrznymi
Ogólnym celem tego projektu jest harmonizacja polskiego ustawodawstwa i przyjęcie wspólnotowych standardów, jak również zapewnienie wiarygodnej kontroli fitosanitarnej. Planowanymi działaniami w ramach projektu są m.in. harmonizacja procedur kontroli granicznej oraz norm diagnozowania materiału roślinnego pochodzącego z krajów trzecich, harmonizacja praktyk w zakresie pobierania próbek materiału roślinnego oraz praktyk diagnostycznych i laboratoryjnych; opracowanie, a następnie wprowadzenie systemu rejestracji i kontroli producentów, importerów i dystrybutorów roślin, poprawa możliwości Inspekcji Ochrony Roślin oraz jej stacji granicznych pod kątem przejęcia wyżej wymienionych zadań. Część projektu dotycząca rozwoju instytucjonalnego będzie przedmiotem współpracy bliźniaczej w tym szkolenie inspektorów i personelu granicznego. Ponadto, w ramach projektu sfinansowana zostanie infrastruktura techniczna oraz sprzęt komputerowy przeznaczony dla systemu rejestracji w szeregu stacji granicznych.
Budżet projektu: 5,5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9906.02: Administracja weterynaryjna na przyszłych granicach zewnętrznych
Zadaniem projektu jest harmonizacja polskiego ustawodawstwa oraz zapewnienie zgodności ze wspólnotowymi standardami w dziedzinie administracji weterynaryjnej na polskich granicach, ze szczególnym naciskiem na granicę wschodnią. Realizacja tego zadania obejmuje: poprawę stanu granicznych stacji kontroli; wprowadzenie na stacjach granicznych kontroli sanitarnej zgodnej ze wspólnotowymi standardami; utworzenie skomputeryzowanego systemu informacyjnego. Część projektu poświęcona rozwojowi instytucjonalnemu będzie przedmiotem współpracy bliźniaczej.
Budżet projektu: 8,15 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9906.03: Wspólny Fundusz Mleczarski Phare/ EBOiR
Celem Polskiego Funduszu Mleczarskiego jest modernizacja od 10 do 15 mleczarni w Polsce pod kątem dostosowania ich urządzeń produkcyjnych do standardów WE. Na Fundusz składają się pożyczki (24 miliony EURO z EBOiR) i dotacje (8 milionów EURO w ramach Phare), przeznaczone na projekty inwestycyjne spełniające szereg kryteriów. Do projektów kwalifikujących się do objęcia pomocą zaliczają się inwestycje kapitałowe, których wyłącznym celem jest dostosowanie bardzo dużej liczby produktów mlecznych do wspólnotowych standardów. Co najmniej 50% kwoty musi być przeznaczone na poprawę jakości odbieranego i produkowanego mleka. Beneficjentami Funduszu będą wyłącznie mleczarnie, którym zostanie przypisane zadanie przygotowania planu poprawy jakości oraz organizacja jego wykonania na wszystkich szczeblach.
Budżet projektu: 8 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9906.04: Przygotowania do realizacji Wspólnej Polityki Rolnej (CAP)
Ogólnym celem tego projektu jest przygotowanie i rozpoczęcie reformy instytucji (ministerstwo, publiczne agencje) w celu stworzenia możliwości w zakresie wprowadzenia Wspólnej Polityki Rolnej. Celem bezpośrednim jest przygotowanie i rozpoczęcie reformy
Agencji Rynku Rolnego (ARR), Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARMR) oraz sektora doradztwa rolniczego w Polsce pod kątem administrowania mechanizmami CAP. Część projektu dotycząca rozwoju instytucjonalnego będzie przedmiotem współpracy bliźniaczej. Wsparcie dla sektora doradztwa zostanie zapewnione w postaci pomocy technicznej oraz szkoleń. Sprzęt i oprogramowanie zostaną dostarczone dopiero po przygotowaniu planów reformy dwóch wyżej wymienionych agencji.
Budżet projektu; 5,9 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Cel 5: Środowisko naturalne (PL9907)
Projekt PL9907.01: Inspektorat ochrony środowiska
Ogólnym celem tego projektu jest wzmocnienie polskiej administracji zajmującej się ochroną środowiska naturalnego. Projekt zapewni pomoc w stworzeniu odpowiednich warunków i ram instytucjonalnych dla władz lokalnych i regionalnych oraz inspektoratów ochrony środowiska w zakresie monitorowania i egzekwowanie przepisów prawa. Planowane działania będą realizowane w drodze współpracy bliźniaczej, obejmującej analizę porównawczą doświadczeń Państw Członkowskich UE w dziedzinie systemów zarządzania środowiskiem naturalnym, w tym przykładów najlepszych praktyk koncesjonowania oraz egzekwowania wymogów wspólnotowych dyrektyw.
Budżet projektu: 2 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9907.02: Oczyszczalnia ścieków w Bytomiu
Jest to projekt inwestycyjny, którego celem jest rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w Bytomiu oraz dostosowanie jej do wymogów dyrektyw unijnych. Motywem przedsięwzięcia jest realizacja zarówno priorytetu strategicznego, zawartego w NPPC, jak i priorytetu bezpośredniego, tzn. udoskonalenia miejskiej oczyszczalni. Planowane działania w ramach projektu obejmą: zamknięcie niewydajnej oczyszczalni ścieków komunalnych w centrum Bytomia i uruchomienie nowej, spełniającej wspólnotowe standardy w Bytomiu - Radzionkowie.
Budżet projektu: 8,2 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Projekt PL9907.03: Oczyszczalnia ścieków w Tomaszowie
Jest to projekt inwestycyjny, którego zadaniem jest rozbudowa i modernizacja oczyszczalni w Tomaszowie Mazowieckim oraz dostosowanie jej do wymogów dyrektyw unijnych. Planowane działania w ramach projektu mają przyczynić się do osiągnięcia europejskich standardów w dziedzinie jakości wydalanych ścieków oraz wód powierzchniowych, zwiększenie możliwości przepustowych istniejącej oczyszczalni ścieków w basenie Pilicy, (głównego dopływu Wisły) oraz wyeliminowanie zanieczyszczeń odprowadzanych do zbiornika w Sulejowie.
Budżet projektu: 8,1 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Projekt PL9907.04: Zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza we Wrocławiu
Projekt ma służyć poprawie jakości powietrza we Wrocławiu oraz zmniejszeniu zużycia energii. Jego koncepcja opiera się na stworzeniu nowoczesnego systemu grzewczego, którego wynikiem będzie większa wydajność energetyczna oraz zastosowanie popytowej metody zarządzania dostawami ciepła. W ramach tego projektu inwestycyjnego, sfinansowana zostanie wymiana około 170 kilometrów sieci przesyłowej, wymiana oraz modernizacja izolacji i okładzin rur, obszerna modernizacja wymienników ciepła, a także stopniowa likwidacja około 50 lokalnych kotłowni.
Budżet projektu: 5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Narodowy fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Projekt PL9907.05: Zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w Sochaczewie
Zadaniem projektu jest poprawa jakości powietrza w Sochaczewie, a także wzrost oszczędności energii w mieście. Konkretne działania realizacyjne będą polegały na zamknięciu 48 małych lokalnych pomieszczeń kotłowniczych oraz modernizacji 11 dużych kotłowni. Zostanie to osiągnięte dzięki zaprzestaniu eksploatacji stałego paliwa kopalnego oraz jego zamianę na olej opałowy o niskiej zawartości siarki, a także poprzez konwersję szeregu kotłów umożliwiającą opalanie węglem w sposób bardziej przyjazny dla środowiska naturalnego.
Budżet projektu: 2,9 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Cel 6: Transport (PL9908)
Projekt PL9908.01: Utworzenie inspekcji drogowej
Ogólnym celem tego projektu jest wdrożenie wspólnotowego ustawodawstwa w dziedzinie ruchu drogowego oraz stworzenie efektywnego systemu jego egzekwowania przez odpowiednie służby. W ramach projektu planuje się stworzenie Inspekcji Ruchu Drogowego, która umożliwi wprowadzenie efektywnych metod monitorowania prawa oraz obowiązujących zasad i standardów. Przyczyni się to do zmniejszenia protekcjonizmu w dziedzinie transportowej i uregulowania zasad konkurencji, poprawy ochrony środowiska naturalnego poprzez zmniejszenie emisji spalin, ochrony dróg i infrastruktury drogowej, lepszych warunków socjalnych w transporcie drogowym i wreszcie, bezpieczeństwa na drogach, zarówno w Polsce, jak i za granicą.
Budżet projektu: 2 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Projekt PL9908.02: Przedłużenie autostrady A-4 do Gliwic; odcinek Nogawczyce - Łany - Kleszczów od 279 km 150 m do 295 km 770 m (16 km 620 m)
Autostrada A-4 Wrocław - Katowice - Kraków stanowi część III Korytarza Kreteńskiego, której 126 kilometrowy odcinek między Wrocławiem a Nogawczycami jest już w budowie finansowanej ze środków Phare, EBI i budżetu państwa. Projekt w ramach Phare'99 dotyczy finansowania budowy przedłużenia autostrady A-4 do Gliwic na odcinku Nogawczyce - Łany - Kleszczów, która będzie realizowana w formie dwóch podprojektów:
1) Przedłużenie autostrady A-4 na odcinku Nogawczyce - Łany (8,85 km długości)
2) Przedłużenie autostrady A-4 na odcinku Łany - Kleszczów (7,77 km długości)
Budżet projektu: 20 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych
>
Projekt PL9908.03: Przebudowa i modernizacja wybranych odcinków linii kolejowej E30 i C-E30 pomiędzy Legnicą, Wrocławiem i Opolem
Linia kolejowa E-30 stanowi część międzynarodowego połączenia Drezno - Gorlitz - Zgorzelec - Wrocław - Opole - Kraków - Przemyśl - Lwów - Kijów (III Korytarz Kreteński). Wspomniany projekt dotyczy odnowy i modernizacji fragmentu linii o długości 159 kilometrów na odcinku Legnica - Wrocław - Opole, na obszarze, który został najbardziej dotknięty dramatyczną powodzią w 1997 roku.
Projekt został podzielony na trzy podsekcje:
1) Opole Groszowice - Borki Opolskie - Jelcz Miłoszyce - Siechnice o długości 31,9 km
2) Opole - Wrocław Brochów o długości 71,5 km
3) Wrocław - Muchobór - Legnica o długości 55,7 km.
Dotacja Phare (25 % planowanych kosztów) będzie dotyczyć dostawy szyn kolejowych i rozjazdów, budowy sieci trakcyjnej, odbudowy mostów i wiaduktów oraz modernizacji dwóch stacji kolejowych: Opole Zachodnie i Lewin Brzeski. Zapewniono również współfinansowanie przez Europejski Bank Inwestycyjny.
Budżet projektu: 38 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Ministerstwo Transportu i Gospodarki Wodnej
Projekt PL9908.04: Budowa mostu granicznego na rzece Bug na polsko - ukraińskim przejściu granicznym Dorohusk - Jagodin zlokalizowanym na drodze międzynarodowej E - 373 na odcinku Piaski - Chełm - Dorohusk - Granica Państwowa
Głównymi celami tego projektu infrastrukturalnego są: wsparcie wymiany handlowej oraz stosunków społecznych i politycznych między Polską a Ukrainą, poprawa warunków na przejściach granicznych na wschodniej granicy Polski (skrócenie czasu oczekiwania), poprawa sytuacji w zakresie zatorów na korytarzu transportowym Bałtyk - Morze Czarne, zmniejszenie wpływu ruchu tranzytowego na środowisko naturalne. Budowa granicznego mostu na Bugu w Dorohusku/Jagodinie została uwzględniona w umowie podpisanej przez rządy Polski i Ukrainy.
Projekt jest współfinansowany przez rząd Polski, natomiast w odniesieniu do ukraińskiej części mostu współfinansowanie jest zapewnione w ramach programu TACIS.
Budżet projektu: 4 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych
Cel 7: Polityka regionalna i spójność społeczno-gospodarcza (PL9909)
Projekt PL9909.01: Rozwój regionalny Mazur i Podkarpacia
Głównym celem tego projektu jest wprowadzenie do polityki i programów społeczno-gospodarczych w Polsce kryteriów, metodologii oraz celów krajowej regionalnej polityki strukturalnej, jak również rozwoju obszarów wiejskich, zgodnych z zasadami UE dotyczącymi funduszy strukturalnych. W tym charakterze projekt stanowi kontynuację Specjalnego Programu Przygotowawczego (SPP - Special Preparatory Programme) finansowanego w ramach Phare'98. Cel projektu zostanie osiągnięty poprzez selektywną realizację projektów pilotażowych ujętych w operacyjnych programach zintegrowanego rozwoju regionalnego w ramach SPP w wybranych województwach, a także poprzez pomoc techniczną dla dwóch dodatkowych województw (podlaskie i lubelskie) w zakresie przygotowania ich programów operacyjnych i ukierunkowanego rozwoju zasobów ludzkich (szkolenia i akcje uświadamiające).
Budżet projektu: 12,15 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Polska
Agencja Rozwoju i Przedsiębiorczości
Cel 8: Uczestnictwo w programach wspólnotowych i innych (PL9910)
Projekt PL9910.01: Zwiększenie możliwości campusu Kolegium Europejskiego w Natolinie w zakresie kształcenia w dziedzinie rozwoju instytucjonalnego
Projekt ten ma na celu pomoc w rozwoju natolińskiego ośrodka Kolegium Europejskiego jako renomowanego centrum studiów europejskich zgodnie z postanowieniami artykułu 76 Układu Europejskiego, jak również zgodnie z przedakcesyjną strategią Polski w zakresie rozwoju instytucjonalnego. Projekt pomoże wzmocnić i rozwinąć akademickie, administracyjne i finansowe możliwości ośrodka w Natolinie, a także zwiększyć liczbę uczestników programu podyplomowych studiów europejskich z 60 do 120 studentów (przewiduje się, że dzięki projektowi, w latach 2003-2004 liczba studentów zwiększy się do 250). Projekt przewiduje także ścisłą współpracę z Brugią jako drugim ośrodkiem całkowicie zintegrowanego Kolegium Europejskiego.
Projekt będzie się składać z komponentu inwestycyjnego (0.1 miliona EURO) oraz szeregu elementów obejmujących rozwój instytucjonalny (4.1 miliona EURO). W ramach komponentu inwestycyjnego sfinansowana zostanie restrukturyzacja programów akademickich i administracji Kolegium oraz działania mające ułatwić obsługę podwojonej liczby studentów.
Budżet projektu: 4,2 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Program Współpracy Przygranicznej Phare '99
I. PL9911 Program Współpracy Przygranicznej Polska - Czechy
Celem programu jest wspieranie współpracy transgranicznej między Polską a Republiką Czeską w ramach strategii przedakcesyjnej. Program ma pomóc regionom przygranicznym w przezwyciężeniu problemów hamujących ich rozwój ekonomiczny i społeczny.
Bezpośrednimi celami programu są:
a) wkład w integrację z Unią Europejską poprzez wspieranie procesu transformacji w obu krajach
b) wpieranie dalszego rozwoju potencjału ekonomicznego regionów przygranicznych poprzez wzmocnienie istniejących struktur, wzrost konkurencyjności przedsiębiorstw oraz ożywienie gospodarek po obu stronach granicy
c) rozwiązywanie problemów ciążących na regionach przygranicznych, a w szczególności zatrucia środowiska oraz nieodpowiedniej infrastruktury
d) zmiana charakteru peryferyjnego tych regionów - poprawa jakości życia oraz nawiązanie współpracy między regionami przygranicznymi.
Program Współpracy przygranicznej Polska- Czechy koncentruje się na przedsięwzięciach z obszarów priorytetowych, którymi są :
1. Ochrona środowiska:
· Ochrona wód Nysy Kłodzkiej- 2,600 mln EURO
2. Przedsięwzięcia na mała skalę (kontakty bezpośrednie, rozwój instytucjonalny):
· Wspólny Fundusz Małych Projektów- przedsięwzięcie realizowane wspólnie przez
stronę polską i czeską- 0,400 mln EURO
Budżet projektu: 3 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Władza Wdrażająca Programu Współpracy Przygranicznej Phare
II. PL9913 Program Współpracy Przygranicznej Polska - Niemcy
Program współpracy Przygranicznej 1999 będzie kontynuował wspieranie przedsięwzięć o charakterze strukturalnym w regionach Polski graniczących z Niemcami, przy wykorzystaniu istniejących struktur oraz procedur.
Przedsięwzięcia przewidziane przez program obejmują:
1.Transport
· Sprzęt dla Policji oraz Straży Granicznej - 2.0 mln EURO
· Modernizacja drogowego przejścia granicznego Lubieszyn - Linken - 3.0 mln EURO
· Modernizacja drogi krajowej nr 117 na odcinku od ul. Mieszka I, ul. Piastów i Południowej do granicy miasta Szczecina - 2.5 mln EURO
· Modernizacja dróg krajowych nr 132 i 133 na odc. przejście graniczne Kostrzyn-Gorzów Wlkp. - 4.0 mln EURO
· Budowa przejścia granicznego Radomierzyce- Hagenwerden - 4.0 mln EURO
2. Ochrona środowiska
· System kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni ścieków w gminie Kołbaskowo- 2.2 mln EURO
· Budowa oczyszczalni ścieków i kanalizacji w gm. Dobra - 2.5 mln EURO
· Ekologiczne zagospodarowanie wysypiska odpadów w Ścięgnach - Kostrzycy oraz zintegrowany system gospodarki odpadami - 2.3 mln EURO
· Budowa oczyszczalni ścieków dla m. Iłowej - 2.3 mln EURO
· Budowa oczyszczalni ścieków dla m. Lubusko - 3.0 EURO
3. Fundusz Małych Projektów
· Fundusz Małych Projektów Euroregionalnych, Fundusz Małych Projektów Infrastrukturalnych- 2,8 mln EURO
· Eurolas - 0,5 mln
· Ochrona przed katastrofami ekologicznymi na terenie woj. Lubuskiego i powiatu Markich-Oderland- 0,5 mln
· Weryfikacja danych technicznych oraz analizy socjo-ekonomiczne - 0,4 mln
Budżet projektu: 32.0 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Władza Wdrażająca Programu Współpracy Przygranicznej Phare
III. PL9917 Program Współpracy Przygranicznej Polska -Region Morza Bałtyckiego
Program Regionu Morza Bałtyckiego 1999 składa się z projektów inwestycyjnych z dziedziny transportu, ochrony środowiska oraz przedsięwzięć na małą skalę, w których realizację zaangażowane są władze lokalne i organizacje pozarządowe.
Regionami Polski podlegającymi wsparciu z Phare są województwa: zachodnio-pomorskie, pomorskie, warmińsko-mazurskie. W ramach programu przewidziane są następujące przedsięwzięcia:
1. Ochrona środowiska
· Rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków w gminie Płoty- 2 mln EURO
2. Fundusz Małych Projektów Euroregionalnych- 1mln EURO
· Wymiana kulturalna
· Demokracja lokalna
· Planowanie i badania nad rozwojem
· Rozwój ekonomiczny
· Turystyka
Budżet projektu: 3 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Władza Wdrażająca Programu Współpracy Przygranicznej Phare
Integracja z UE (pozostałe projekty)
PL9915 Opieka społeczna oraz wdrażanie wspólnotowego ustawodawstwa socjalnego- Consensus III
Ogólnym celem programu jest dostosowanie polskiego ustawodawstwa do wspólnotowego acquis w dziedzinie polityki społecznej. Planowanymi działaniami w ramach programu są:
a) wzmocnienie instytucji odpowiedzialnych za wdrażanie socjalnego acquis
b) wzmocnienie systemu opieki społecznej tak, aby ułatwić przyjęcie i egzekwowanie acquis
c) wspieranie dialogu miedzy rządem a partnerami społecznymi, organizacjami pozarządowymi oraz ogółem społeczeństwa w sprawie reformy systemu opieki społecznej, a także przyjmowania socjalnego acquis.
d) przygotowania do przyjęcia ustawodawstwa społecznego w programach Phare 2000-2002.
Program Consensus był dotychczas głównym instrumentem wspierania procesu przyjmowania i egzekwowania wspólnotowego acquis w dziedzinie polityki społecznej przez kraje kandydujące. Począwszy od roku 2000, proces ten w coraz większym stopniu będzie przedmiotem programów narodowych, uwzględniających priorytety Partnerstwa dla Członkostwa. Przyjmuje się, że program Consensus III wypełni lukę pomiędzy poprzednimi programami wielonarodowymi a przyszłymi programami narodowymi.
Budżet projektu: 2 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
PL9918 Fundusz Przygotowania Projektów Phare 2000/2001- Phare 2000/2001:Project Preparation Facility
Głównym zadaniem tej propozycji finansowej jest pomoc krajom kandydującym w realizacji projektów inwestycyjnych, finansowanych z Phare w latach 2000-2001 . Pomoc ta będzie polegała w szczególności na przygotowaniu niezbędnej dokumentacji technicznej dla wspomnianych projektów, w celu zwiększenia tempa ich realizacji oraz osiągnięcia zamierzonych rezultatów. Z programu zostanie sfinansowane przygotowanie następujących przedsięwzięć:
a) Studia wykonalności
b) Szczegółowe projekty techniczne oraz zestawienia ilościowe
c) Przygotowanie planów pomocy, łącznie z popytem rynkowym oraz listą projektów
d) Plany nabywania i dokumentacja przetargowa
e) Oceny wpływu na środowisko
Budżet projektu: 4.5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
Infrastruktura transportowa i ochrona środowiska (pozostałe projekty)
PL9902 Fundusz Dużych Projektów Infrastrukturalnych - LSIF (Large Scale Infrastructure Facility) część 4
Głównym celem programu jest pomoc w procesie wdrażania jednego z trzech instrumentów przedakcesyjnych w okresie po roku 2000 - instrumentu ISPA. Wsparcie z programu zostanie przeznaczone na przygotowanie dokumentacji technicznej oraz studium wykonalności dla projektów w ramach ISPA, co przyspieszy tempo realizacji oraz przyczyni się do ich powodzenia. W ramach programu zostanie sfinansowane przygotowanie następujących projektów:
Transport
a) Budowa korytarza nr III nowej autostrady A-4 na odcinku Kleszczów - Sośnica
b) Korytarz nr III autostrady na odcinku Krzyżowa-Bielany Wrocławskie
c) Korytarz nr III autostrady na odcinku Zgorzelec-Krzyżowa
d) Odcinek autostrady Olszyna-Krzyżowa
e) Modernizacja odcinka linii kolejowej E-20 od Mińska Mazowieckiego do Siedlec
f) Modernizacja odcinka linii kolejowej E-20 od Rzepina do granicy polsko-niemieckiej
g) Modernizacja odcinka linii kolejowej E-20 od Siedlec do Terespola
h) Modernizacja węzła kolejowego w Poznaniu z uwzględnieniem prac na linii kolejowej E-20
i) Modernizacja linii kolejowej nr E-30 oraz C-E 30 na odcinku Opole- Pyskowice/Kędzierzyn Koźle-Kraków
j) Modernizacja linii kolejowej nr E 30 na odcinku Legnica-Węgliniec pod kątem rozwoju transportu łączonego oraz modernizacji przejścia granicznego
k) Współfinansowanie infrastruktury portu - droga dojazdowa do portu morskiego w Gdańsku od korytarza UE nr VI oraz autostrady A-1
Ochrona środowiska
a) Opracowanie i modernizacja oczyszczalni ścieków w Przemyślu - etap drugi
b) Oczyszczanie ścieków w Warszawie
c) Oczyszczalnia ścieków komunalnych "Łyna" w Olsztynie
d) Dostawa wody w Szczecinie
e) Usuwanie ścieków w Szczecinie
f) Opracowanie miejskiego systemu kanalizacyjnego we Wrocławiu
g) Budowa oczyszczalni ścieków i kanalizacji na Podhalu w ramach "programu ochrony wód powierzchniowych Górnego Dunajca"
h) Stworzenie sytemu usuwania ścieków na mierzei Wiślanej (wybrzeże Bałtyku)
i) Modernizacja stacji uzdatniania wody "Na Grobli" we Wrocławiu
j) Regeneracja i modernizacja komunalnego wysypiska śmieci "Maślice" we Wrocławiu
k) Budowa zakładu sortowania odpadów w Lublinku oraz stacji rozdzielczej odpadów w Łodzi wraz z towarzyszącą infrastrukturą techniczną
l) Wdrożenie całościowego sytemu usuwania odpadów w regionie Gdynii (400 000 mieszkańców) - budowa zakładu utylizacji odpadów
m) Selektywny system usuwania i recyklingu odpadów w Krakowie i Poznaniu
Budżet projektu: 6.6 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Centralna Jednostka Finansujaco-Kontraktująca
PL9912 Fundusz Dużych Projektów Infrastrukturalnych - LSIF (Large Scale
Infrastructure Facility) część 5
Głównym celem tego programu jest udzielanie pomocy krajom kandydującym w osiągnięciu unijnych norm i standardów w obszarze ochrony środowiska i transportu. Zadanie to realizowane jest poprzez:
a) wspieranie najważniejszych inwestycji w dziedzinach transportu i ochrony środowiska
ukierunkowanych na członkostwo oraz posiadających silny akcent transgraniczny.
b) wspieranie pożyczek z międzynarodowych instytucji finansowych oraz współfinansowania przez kraje-beneficjentów pomocy.
c) zaznajamianie krajów kandydujących z procesem rozpatrywania wniosków oraz selekcji, a także procedurami zdecentralizowanego wdrażania, jakie będą miały zastosowanie w stosunku do programu ISPA.
Projektami realizowanymi w Polsce w ramach programu są:
a) projekt geotermiczny na Podhalu- 14 mln EURO
b) program oczyszczania ścieków w Bielsku-Białej - 5 mln EURO
c) Program ochrony środowiska terenów wiejskich - 3,5 mln EURO
Budżet projektu: 22,5 mln EURO
Jednostka wdrażająca: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
Opis projektów w ramach PHARE '99 można ściągnąć w formie pliku WINZIP.
PROGRAM PHARE - Phare 99 
